Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã nhấn mạnh điều này khi phát biểu tại lễ dâng hương và báo cáo kết quả kế thừa di sản của Đại Danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác do Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam, Bộ Y tế tổ chức hôm nay – 7/12, tại huyện Yên Mỹ – tỉnh Hưng Yên.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên dâng hương Đại Danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.

Đây là một trong những hoạt động thuộc chuỗi hoạt động nhân kỷ niệm 300 ngày sinh của Đại Danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác và vinh danh Đại Danh y là Danh nhân văn hóa thế giới.

Cùng dự buổi lễ về phía Bộ Y tế có đại diện lãnh đạo các Vụ, Cục, Văn phòng; Hơn 1.000 thầy và trò của Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam Các Hội Đông Y, Nam Y, Dược học…; Về phía Hưng Yên có đại diện lãnh đạo UBND huyện Yên Mỹ, Sở Y tế Hưng Yên, các đơn vị y tế trên toàn tỉnh.

Đại danh Y Hải thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác không chỉ là một thầy thuốc tài ba mà còn là một nhà tư tưởng lớn, một danh nhân văn hóa thế giới

Ôn lại thân thế, cuộc đời, sự nghiệp của Đại danh Y Hải thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho biết Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, một trong những đại danh y nổi tiếng nhất trong lịch sử y học Việt Nam, được biết đến không chỉ với vai trò là một thầy thuốc tài ba mà còn là một nhà tư tưởng lớn và một danh nhân văn hóa thế giới.

Ông sinh tháng 11 năm 1724 tại làng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương (nay là xã Liêu Xá, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên).

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên và các đại biểu kính cẩn tưởng nhớ Đại Danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.

Cuộc đời và sự nghiệp của ông được kết tinh bởi tri thức uyên thâm, tư tưởng tiến bộ, đạo đức trong sáng, thể hiện qua khối di sản văn hóa đồ sộ, tiêu biểu là bộ “Hải Thượng y tông tâm lĩnh” – bộ sách được coi là “Bách khoa thư” y học vĩ đại nhất của Việt Nam thời trung đại và còn nguyên giá trị đến hiện nay.

Năm 2023, ghi nhận những công lao, đóng góp của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác UNESCO đã vinh danh ông là Danh nhân văn hóa thế giới, thể hiện sự ghi nhận và đánh giá cao của cộng đồng quốc tế về những đóng góp của cá nhân ông đối với xã hội, cộng đồng, nhất là tư tưởng nhân văn “sống vì mọi người” và tinh thần “học tập suốt đời”, là những giá trị mà tổ chức UNESCO đang thúc đẩy.

Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, trong các tác phẩm của mình, Đại danh Y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác nhiều lần nhấn mạnh vai trò của người thầy thuốc không chỉ là chữa bệnh mà còn phải giáo dục người dân về việc bảo vệ sức khỏe, biết cách điều chỉnh lối sống để phòng ngừa bệnh tật. Ông cho rằng, người thầy thuốc cần phải có trách nhiệm cao đối với bệnh nhân, không thể chỉ chữa trị các triệu chứng mà không quan tâm đến nguyên nhân sâu xa của bệnh tật và hoàn cảnh sống của họ. Ông đã thể hiện sự đồng cảm sâu sắc với nỗi đau và sự bất hạnh của người bệnh, đặc biệt là những người nghèo khổ, yếu thế trong xã hội.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên phát biểu ôn lại cuộc đời, thân thế, sự nghiệp của Đại Danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho hay, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, với chủ trương kết hợp y học hiện đại và y học cổ truyền, kế thừa và phát triển từ những di sản, tư tưởng của Đại danh y thiền sư Tuệ Tĩnh, Đại Danh y Hải thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, Học viện Y – Dược học cổ truyền Việt Nam được thành lập theo Quyết định số 30/2005/QĐ-TTg ngày 02/02/2005 của Thủ tướng Chính phủ nhằm hiện thực hóa chủ trương trên.

Sau gần 20 năm thành lập, Học viện đã đạt được các thành tựu đáng ghi nhận trong hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học với gần 10.000 bác sĩ, bác sĩ chuyên khoa I, bác sĩ chuyên khoa II, bác sĩ nội trú, thạc sĩ, tiến sĩ ngành Y học cổ truyền tốt nghiệp ra trường; gần 300 đề tài nghiên cứu khoa học các cấp về lĩnh vực y- dược học cổ truyền, y dược cổ truyền kết hợp y dược hiên đại…

“Bộ Y tế chúc mừng và ghi nhận và biểu dương những nỗ lực, những kết quả và thành tích đã đạt được của Học viện Y – Dược học cổ truyền Việt Nam trong thời gian qua, đặc biệt thừa kế, vận dụng và phát huy di sản của Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông – Lê Hữu Trác trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, khám chữa bệnh”- Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nói.

PGS.TS Nguyễn Quốc Huy – Giám đốc Học Viện Y – Dược cổ truyền Việt Nam phát biểu.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ chủ trương giao cho Học viện Y – Dược học cổ truyền Việt Nam là đơn vị đầu mối phối hợp cùng các khoa y học cổ truyền thuộc các trường Đại học về Y Dược trên toàn quốc trong những dự án tiếp tục biên dịch, biên tập, xuất bản, tái bản những di sản của Đại Danh y Hải thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác để lại;

Cũng như xây dựng các kế hoạch cụ thể để gìn giữ, ứng dụng và phát huy trong đào tạo, điều trị, nghiên cứu khoa học của ngành Y học cổ truyền nói chung và Y học cổ truyền kết hợp Y học hiện đại nói riêng.

Bên cạnh đó, hiện thực hóa và hiện đại hóa phát triển các sản phẩm về Y học cổ truyền không chỉ có giá trị về mặt học thuật, khoa học, còn có giá trị về kinh tế để vươn tầm khu vực và quốc tế.

Nhân dịp kỉ niệm 300 năm ngày sinh của Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên đề nghị cán bộ, viên chức ngành y tế và các em sinh viên của Học viện phát huy tinh thần, trách nhiệm trong hoạt động đào tạo, học tập, nghiên cứu, bảo tồn và ứng dụng và lan tỏa những giá trị về y đức, y thuật mà Đại danh y để lại trong sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên tặng quà bà con có hoàn cảnh khó khăn.

Bài học đầu tiên của tân sinh viên là Chín điều Y huấn cách ngôn” của Đại Danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác

Báo cáo tại lễ dâng hương, PGS.TS Nguyễn Quốc Huy – Giám đốc Học viện Y – Dược học cổ truyền Việt Nam cho biết, tại Học viện, trong các năm vừa qua, lớp học đầu khóa cho sinh viên mới nhập học, nội dung chuyên môn đầu tiên Học viện giảng dạy là “Chín điều Y huấn cách ngôn” của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.

Học viện đã kế thừa và phát huy di sản quý báu của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, vận dụng tinh hoa Y học cổ truyền vào nhiều lĩnh vực như khám chữa bệnh, nghiên cứu khoa học và bào chế, sản xuất sản phẩm y học cổ truyền.

Đến nay Học viện đã thực hiện trên 300 đề tài các cấp về y dược học cổ truyền từ thừa kế và phát triển di sản y học cổ truyền Việt Nam, trong đó có 1 đề tài cấp nhà nước, 17 đề tài cấp Bộ. Các nghiên cứu tập trung vào ứng dụng các bài thuốc cổ phương, kỹ thuật chẩn trị truyền thống, đồng thời cải tiến phù hợp với y học hiện đại, góp phần bảo tồn và phát triển tinh hoa y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên trò chuyện hỏi thăm bà con đến khám sức khoẻ, nhận quà miễn phí do Học viện Y – Dược cổ truyền Việt Nam tổ chức ngay sau buổi lễ dâng hương.

Đặc biệt, Học viện đã hoàn thành đề tài cấp Bộ: “Xác định tính vị, tác dụng theo y học cổ truyền của một số vị thuốc Nam và bài thuốc Nam thường dùng”, đây là đề tài quan trọng để tiếp tục lan tỏa và phát huy các di sản mà Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác và các Đại danh y, đồng thời tiếp tục hoàn thiện lý luận và dữ liệu y học cổ truyền để kế thừa sử dụng thuốc nam, góp phần gìn giữ và phát triển y học cổ truyền.

Các học viên, giảng viên và Viện nghiên cứu Y Dược Tuệ Tĩnh đã triển khai các đề tài nghiên cứu khoa học về hiệu quả các bài thuốc của Đại Danh y Hải Thượng Lãn Ông trên lâm sàng cũng như nghiên cứu hiện đại hóa phương pháp bào chế các bài thuốc trong Hải Thượng Y Tông Tâm lĩnh…

Trong những năm qua, Bệnh viện Tuệ Tĩnh luôn nỗ lực kế thừa và phát huy tinh hoa y học cổ truyền của Hải Thượng Lãn Ông thông qua các hoạt động khám chữa bệnh bằng phương pháp y học cổ truyền kết hợp hiện đại đã vận dụng lý luận, y thuật và các phương thuốc trong Hải Thượng Y Tông Tâm lĩnh vào lâm sàng.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nghe giới thiệu về các sản phẩm thuốc y học cổ truyền tặng bà con.

Cùng đó, Học viện đã triển khai nhiều hoạt động lan tỏa các di sản của Đại Danh y Hải Thượng Lãn Ông tại Việt Nam và trên thế giới

“Hôm nay, trước anh linh của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, nhận thức được trách nhiệm là đơn vị đào tạo hàng đầu lĩnh vực Y dược học cổ truyền ở Việt Nam, là Trường đại học duy nhất hiện nay ở Việt Nam xác định chiến lược và sứ mạng tầm nhìn, giá trị cốt lõi là y dược cổ truyền, y học cổ truyền kết hợp y học hiện đại, Học viện Y – Dược cổ truyền Việt Nam sẽ tiếp tục kế thừa, nghiên cứu, ứng dụng y lý, y thuật, y đức của Đại danh Y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác vào công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học và ứng dụng lâm sàng”- PGS.TS Nguyễn Quốc Huy.

Đại diện huyện Yên Mỹ tặng bức tranh Đại Danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác cho Học viện Y – Dược cổ truyền Việt Nam.

                                                              Thái Bình/ Ảnh: Nguyễn Nhiên

(Theo suckhoedoisong.vn)

Bài viết Bảo tồn, lan toả giá trị y đức, y thuật của Đại danh y Lê Hữu Trác trong chăm sóc, bảo vệ, nâng cao sức khỏe nhân dân đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

Chân dung Hải Thượng Lân Ông (1770-1791) (Ảnh: Internet

 Sinh ra và lớn lên trong một một gia  đình dòng dõi khoa bảng, Lê Hữu Trác là con thứ của Tiến sĩ Lê Hữu Mưu, cháu ruột của Tiến sĩ Lê Hữu Kiều (bố vợ nhà bác học Lê Quý Đôn), ngay từ thời thơ ấu, cậu đã rất thông minh và hiếu học lớn lên, theo con đường cử nghiệp của ông cha, Lê Hữu Trác cũng đỗ đạt và làm quan, nhưng vinh hoa không làm ông loá mắt như lời ông vẫn thường tâm sự “Công danh trước mắt trôi như nước/ Nhân nghĩa trong lòng chằng đối phương”.

Chẳng bao lâu, Lê Hữu Trác cáo quan, về ở ẩn nơi quê mẹ và lấy tên hiệu là Hải Thượng Lãn Ông nghĩa ông già lười ở xứ Hải Dương (quê cha) và Bầu Thượng (quê mẹ), dựng nhà ở Hương Sơn (Hà Tĩnh) để hưởng thú điền viên phụng dưỡng mẹ già và trị bệnh giúp đời: “Cung đàn chén rượu vẫn là vui/ Lo lắng cho người dạ chẳng ngưôi”.

Trong suốt cuộc đời làm thuốc Lãn Ông luôn luôn tâm niệm: “Nghệ làm tuổi trẻ, tôi đã phải bỏ nghiệp nho theo nghề y hơn 10 năm đèn sách nghiên cứu đêm ngày, trau dồi nghề nghiệp, trong lòng chỉ luôn nghĩ đến việc cứu giúp người đời”.

Một hôm, người dân chài tên là Thuộc có con gái 13 tuổi mắc bệnh đậu mùa đến xin ông cứu chữa. Giữa trưa hè nóng bức, trên một bến sông hoang vắng, em bé nằm trong con đò nát, gối mình trong cát bỏng, mùi tanh thối nồng nặc xông lên trong không gian chật chội, cố nén cơ buồn nôn,tay luôn luôn gạt những giọt mồ hôi đầm đìa trên trán. Mỗi lần tới thăm bệnh Lãn Ông phải khom người chui xuống lòng thuyền. Ác chứng của cơn bệnh hiểm nghèo đã có lúc khiến cho ông nản lòng.

Nhưng ngay đêm hôm ấy, trước sự đau khổ và lòng thành tâm của vợ chồng bác thuyền chài trái tim nhân đạo của vị y sư đã xúc động mãnh liệt. Thế là ông lại vượt lên gian khó, lao vào cuộc chiến đấu mới ác liệt với tử thần và trước sau đúng 1 tháng 4 ngày cháu bé đã hoàn toàn khỏi bệnh. Chẳng những ông không lấy tiền thuốc men, lễ tạ mà còn giúp đỡ cả gạo, củi, dầu, đèn cho gia đình bệnh nhân.

Tượng và bia ghi công đức của Hải Thượng Lãn Ông tại Khu di tích ở Hương Sơn, Hà Tĩnh. 

Vào những năm 50-60 của đời mình,tiếng tăm của Lãn Ông  lan truyền khắp đất nước. Kẻ giàu sang, người nghèo hèn từ những xóm vắng, làng xa đến các cung vua, phủ chúa, hễ ai có bệnh “thập tử nhất sinh” đều tìm đến mái nhà tranh thôn dã của ông để xin chữa bệnh.  Năm 1782, chúa Trịnh Sâm làm bệnh nặng. Ngưỡng mộ tài năng của vị y sư bạc trắng mái đầu, phủ chúa cho với ông lên kinh đô để thăm bệnh. Trong thời gian ở kinh kỳ, Lãn Ông đã chữa khỏi cho nhiều vương tôn công chọn triều đình và bệnh tình của chúa Trịnh cũng dần dần thuyên giảm. Ông được chúa Trịnh trọng dụng và giữ lại ở trong phủ đề thường trực thuốc thang Rồi khi có điều kiện thuận lợi ông xin trở về Hương Sơn.

Về tới quê nhà, ông lại sống cuộc đời thanh bạch của mình trong tình thương yêu của bà con thôn xóm Và, tối đến bên be rượu, ấm trà ngát hương trời và mát dịu ánh trăng những dòng thơ kỳ thủ lại vang ngân Ngày ngày xem bệnh vừa xong/ Đêm đêm tựa bóng trăng trong gầy đàn/ Vùng đồng cao vẫn ngủ tràn/ Bởi lòng tơ tưởng chữ nhàn mà say”

Nhưng Lãn Ông đâu có nhàn mà cũng chẳng lười như ông thường nhận (Lãn Ông là Ông Già Lười). Có chăng ông chỉ lười ở chốn quan trường và say mê thủ an nhàn nơi thôn dã. Cả cuộc đời ông là một tấm gương lao động cần cù, sáng tạo. Vào buổi hoàng hôn của đời mình, Lãn Ông đã chuyển tâm hoàn thành bộ Y tông tâm lĩnh gồm 28 tập, 66 quyền mà ông đã thai nghén từ gần 30 năm trước đó. Đêm đêm, ông làm việc cặm cụi trong thư phòng, dưới ánh đèn khuya, giữa những đống tài liệu và cây thuốc, tắm mình trong những suy tưởng thật cao quý, thiêng liêng…

Mùa đông năm Canh Tuất (1790), Lãn Ông đã tới gần tuổi ra, ở vào độ tuổi xưa nay hiếm”, ông bắt đầu cảm thấy sức khoẻ giảm sút. Không dám xông xáo đi chữa bệnh ở nhiều nơi như trước, ông chỉ khám và chữa bệnh tại nhà. Ngoài giờ làm việc, ông thường cùng bạn hữu vui thủ đàn nhạc, thường nguyệt ngâm thơ và tranh thủ biên soạn y văn, lòng còn ôm áp hoài bão đem những kinh nghiệm quý báu của mình truyền lại cho thế hệ mai sau. Nhưng cái rét ghê gồm của mùa đông năm ấy đã ngăn cản những dự định tốt đẹp của ông.

Một buổi chiều cuối đông mưa phùn. Gió bấc từng cơn rít qua khe cửa, lùa vào đình Tối Quảng, nơi Lãn Ông ngồi đọc sách. Ông vội đứng dậy đi vào nhà, cảm thấy trong người khó chịu, ho giật từng hồi, khạc ra đơmg đặc… Tuy vậy, buổi tối, bên ngọn đèn dấu trong thư phòng người dân ở Bầu Thượng vẫn thấy một ông già chòm râu thưa dài và mái tóc bạc xõa đến vai như một ông tiên đang ngồi cặm cụi ghi chép. Hình như làm việc đã là một thói quen, một nhu cầu không thể thiếu trong cuộc đời của ông già tự xưng là Ông Già Lười này.

Nhưng đến một sáng đầu xuân, ngày 12 tháng Giêng năm Tân Hợi (1791), thói quen đó vĩnh viễn không bao giờ còn thực hiện được. Sau mấy ngày vui cái Tết cuối cùng của cuộc đời mình, Lãn Ông linh cảm thấy sự chẳng lành đang đến với mình. Ông lên giường nằm, nhắm mắt nhưng không sao ngủ được “nỗi niềm nhân thể” vẫn canh cánh bên lòng.

Đúng sáng hôm Rằm tháng Giêng, khi vợ con trong nhà đang làm lễ cúng thì Lãn Ông thiếp đi không còn hay biết gì nữa. Mọi người đổ sâm cho ông, ông chỉ mở mắt nhìn khắp nhà mà chẳng nói được lời nào. Rồi ông từ biệt cõi đời này trên quê mẹ (thôn Bầu Thượng xã Tịnh Diệm, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh) trong niềm thương xót và biết ơn vô hạn của gia đình và bà con làng xóm.

Ánh nắng dịu nhẹ của một buổi sáng đầu xuân chiếu vào phòng dát vàng trên khuôn mặt hiền từ, nhân hậu của ông… Mặc dù đã qua đời hơn 200 năm nhưng tên tuổi và sự nghiệp, tâm hồn và trí tuệ của Hải Thượng Lãn Ông vẫn sống mãi trong lòng những người thấy thuốc và nhân dân Việt Nam, tài năng và đức độ của ông vẫn như một ngôi sao sáng lấp lánh giữa bầu trời y học nước nhà.

 GS.TS.NGND LÊ GIA VỊNH

(Nguồn Đặc san tạp chí Nhân lực nhân tài Việt)

Bài viết Trí tuệ sáng ngời, tấm lòng cao đẹp của danh y Hải Thượng Lãn Ông đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

Đoàn Hà Tĩnh do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Báu Hà (người ngồi giữa) dẫn đầu, tham dự phiên họp Đại hội đồng UNESCO lần thứ 42.

Trong rất nhiều tiêu chí để được UNESCO cùng phối hợp vinh danh, kỷ niệm năm sinh/năm mất, có một tiêu chí rất quan trọng đó là sự ảnh hưởng ở tầm quốc tế của các danh nhân, sự kiện lịch sử. Và ở tiêu chí này, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác của Việt Nam rất nổi bật.

Ngay từ những năm đầu thế kỷ XX, Albert Sallet (1877 – 1948), vốn là bác sĩ quân y phục vụ ở Đông Dương từ năm 1903 đã được Chính phủ Pháp mời cộng tác nghiên cứu dược điển Nam y, tóm tắt dược liệu, các vị thuốc và tài liệu y tế ở miền Trung Việt Nam. Kết quả của sự hợp tác này là năm 1930, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác và tác phẩm Hải Thượng y tông tâm lĩnh đã được Albert Sallet giới thiệu với giới y học và khoa học ở Pháp qua bài viết “Một danh y lớn của An Nam: Hải Thượng Lãn Ông”.

Sách Thượng Kinh ký sự được dịch sang tiếng Pháp năm 1972.

Tiếp sau Albert Sallet là Giáo sư – Bác sĩ Pierre Huard (1901 – 1983) cùng với Maurice Durand (1914 – 1966) thực hiện công trình “Lãn Ông với y học dân tộc Việt Nam” đăng trong Tạp chí Bulletin de la Société d’études indochinoises (1953).

Pierre Huard là bác sĩ, nhà sử học về y học và nhà nhân chủng học, chủ nhiệm một số khoa y (Hà Nội, Paris), Hiệu trưởng Đại học Cocody, ông cũng là một nhà tiên phong trong lịch sử y học. Pierre Huard cũng là người hướng dẫn Nguyễn Trần Huân (1921-2001, người Pháp gốc Việt) thực hiện luận án về Hải Thượng Lãn Ông, bảo vệ năm 1950 với đề tài: Góp phần nghiên cứu trị liệu cổ truyền của Việt Nam (Contribution l“étude de l”ancienne thérapeutique vietnamienne). Maurice Durand là nhà sử học, ngữ văn học, cựu Giám đốc Viện Viễn Đông Bác Cổ Hà Nội, giáo sư sử học và ngữ văn Viện Khảo cứu cao cấp EPHE (Pháp).

Có thể nói, nếu như Albert Sallet là nhà khoa học phương Tây đầu tiên nghiên cứu về di sản của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác và giới thiệu nền y học cổ truyền Việt Nam đến với giới nghiên cứu Pháp thì bác sĩ Pierre Huard, các nhà nghiên cứu Maurice Durand, Nguyễn Trần Huân chính là những người đã thúc đẩy các nghiên cứu tiếp theo về Lê Hữu Trác và tác phẩm Hải Thượng y tông tâm lĩnh tại châu Âu.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Báu Hà (thứ 3, từ trái sang) và Trưởng ban Dân vận Tỉnh ủy Trương Thanh Huyền (thứ 2, từ trái sang) tặng sách Hải Thượng y tông tâm lĩnh cho Thư viện thành phố Dinan (Pháp).

Ngoài các tác giả kể trên, rất nhiều công trình nghiên cứu về Hải Thượng Lãn Ông tiếp tục được thực hiện ở Pháp, Đức, Ý, Hà Lan… Tiêu biểu trong đó có thể kể đến như Tâm Langlet – giảng viên Viện Khảo cứu cao cấp (EPHE); Vũ Thịnh Cường ở Trung tâm bệnh viện Đại học Saint-Antoine; Tiến sĩ, bác sĩ Anita Bui ở bệnh viện Hotel-Dieu và Cochin; Tiến sĩ y khoa, bác sĩ Trịnh Thị Hoài Tú – nhà nghiên cứu Annick Guénel ở Trung tâm Nghiên cứu quốc gia Pháp (CNRS)…

Tại Trung Quốc, năm 1962, Thư viện Quốc gia Việt Nam đã tặng Thư viện Bắc Kinh, Trung Quốc bộ sách “Tân thuyên Hải Thượng y tông tâm lĩnh toàn trật”. Từ đó về sau, Thư viện Bắc Kinh trở thành một trong những địa chỉ cung cấp tư liệu về bộ sách này cho các thầy thuốc và học giới của các nước châu Á (Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan…).

Trong các công trình nghiên cứu của mình, các tác giả nước ngoài đều đánh giá rất cao về Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Trong cuốn sách L’Officine sino-annamite en Annam (Nhà thuốc cổ truyền ở An Nam), quyển I: Thầy thuốc người An Nam và việc chuẩn bị các phương thuốc, Albert Sallet đã viết: “Trong quá trình nghiên cứu dược liệu An Nam, tôi tiếp xúc thường xuyên với công việc của Hải Thượng”.

Albert Sallet đã từng về Hương Sơn (Hà Tĩnh) để tìm hiểu về Hải Thượng Lãn Ông: “Khu vườn nơi ngôi nhà nơi ông ấy ở, tại Bầu Thượng, được gọi là vườn đào. Từ khi tồn tại nơi này của vị danh y giờ chỉ còn lại một gò đất và một cái ao. Trên gò đất, ông ấy thường treo một dải vải dài ở đỉnh cột, mà sự hiện diện của nó chỉ có một mục đích, đó là chỉ cho người thầy thuốc biết được hướng gió (để điều chế thuốc) và các thông tin chỉ dẫn liên quan…”.

Quần thể Khu di tích Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác bao gồm khu mộ và tượng đài tại thôn Hải Thượng (xã Sơn Trung). Ảnh: Đình Nhất

Pierre Huard và Maurice Durand thì nhận định: “Lãn Ông (cũng như Tuệ Tĩnh và nhiều nhà Đông y Việt Nam) mặc dù hấp thu sâu nền văn hoá Trung Hoa nhưng có tinh thần phê phán… Họ đã không chấp nhận tất cả các lý thuyết và cách điều trị Trung y, họ đã biến đổi nó dựa vào nguồn dược liệu thực vật, khoáng vật… Việt Nam mà họ cho rằng đặc biệt phù hợp với bệnh tật người Việt Nam, họ nhấn mạnh đến sự đối lập giữa y học phương Bắc (thuốc Bắc) và y học phương Nam (thuốc Nam)”.

Tiến sĩ Nguyễn Trần Huân nhận xét: “Ở Lãn Ông người ta có thể tìm thấy sự kết hợp tuyệt diệu giữa nhà Nho có tâm hồn cao thượng của cổ nhân với con người khoa học mà những kiến thức, sự uyên bác và phương pháp luận của nó, các nhà bác học châu Âu không thể mong đợi có hơn được”.

Trương Tú Dân 張 秀 民 (1908 – 2006), (Trung Quốc) hết lời ca ngợi: “Sách Lãn Ông Tâm Lĩnh vừa phong phú, vừa phát huy thêm được học thuyết của Feng Zhaozhang, vì thế có thể gọi ông là người đã tập hợp được kết quả tốt của mọi nhà làm thuốc, phát huy được nhiều điều mà người trước ông chưa phát hiện, có thể gọi ông là bậc “Thánh thuốc” của Việt Nam. Nếu ví Nguyễn Du là J. W. Goethe của Việt Nam, thì ta cũng có thể gọi Lê Hữu Trác là Li Shizhen (Lý Thời Trân, 1518 – 1593) – nhà y học lớn của Trung Hoa đời Minh) của Việt Nam”.

Tượng đài Hải Thượng Lãn Ông nằm trên ngọn núi Minh Tự – nơi gắn liền với cuộc đời làm thuốc, vui thú cảnh núi rừng Hương Sơn của đại danh y.

Hiện nay, bộ sách Hải Thượng y tông tâm lĩnh được đưa vào kho tư liệu của nhiều thư viện ở Pháp và châu Âu, là đề tài của nhiều luận án khoa học tại một số trường đại học trên thế giới. Tập “Thượng Kinh ký sự” cũng đã được Nguyễn Trần Huân dịch ra tiếng Pháp từ năm 1972. Ngoài ra, bộ “Trung Quốc Đại bách khoa toàn thư” và bộ từ điển “Tinh hoa thuật ngữ danh từ Đông y” của Trung Quốc cũng đều nhắc đến Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác và tác phẩm Hải Thượng y tông tâm lĩnh của Việt Nam.

Điểm qua một số tác giả và những nhận định, đánh giá nêu trên về Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác và tác phẩm Hải Thượng y tông tâm lĩnh cho thấy tầm ảnh hưởng của Đại danh y đã vượt xa khỏi biên giới Việt Nam từ cách đây hàng trăm năm. Những di sản của Hải Thượng Lãn Ông không chỉ được các thầy thuốc, học giả trong nước mà người nước ngoài cũng rất quan tâm, tìm hiểu, nghiên cứu và ứng dụng. Y đức, y lý, y thuật và cách hành xử trước thời cuộc của Lê Hữu Trác đến nay vẫn là bài học, là tấm gương sáng chói để người đời sau noi theo.

Hiện nay, hồ sơ về Lê Hữu Trác đã được tỉnh Hà Tĩnh và các bộ, ngành của Việt Nam xây dựng rất công phu, đã trình lên UNESCO. Tại phiên họp Ủy ban ưu tiên châu Phi và quan hệ đối ngoại (viết tắt là APX, diễn ra vào ngày 8/11/2023), các nước đã nhất trí kiến nghị Đại hội đồng UNESCO lần thứ 42 thông qua danh sách các “Danh nhân văn hóa và sự kiện lịch sử niên khóa 2024 -2025” để UNESCO cùng vinh danh và tham gia kỷ niệm năm sinh/năm mất, trong đó có Đại Danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác của Việt Nam.

Việc UNESCO cùng phối hợp vinh danh, kỷ niệm 300 năm ngày sinh Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác chắc chắn sẽ nhận được sự đồng thuận của các nước trên thế giới.

Theo TS. Nguyễn Tùng Lĩnh – Baohatinh.vn

(https://baohatinh.vn/van-hoa-ha-tinh/hai-thuong-lan-ong-le-huu-trac-va-nhung-anh-huong-mang-tam-quoc-te/257567.htm?utm_source=zalo&utm_medium=zalo&utm_campaign=zalo&zarsrc=31)

Bài viết Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác và những ảnh hưởng mang tầm quốc tế đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

.

Các golf thủ, Chủ tịch các CLB- doanh nhân đầu tàu, là hạt nhân xây dựng tổ chức CLB Golf Họ Lê Việt Nam

Giải Golf Về Nguồn năm nay được tổ chức tại sân golf FLC Sầm Sơn Thanh Hóa. Trước giờ khai mạc giải đấu các golfe tổ chức dâng hương, tri ân tiên tổ, báo công tại Thái Miếu nhà Lê và tượng đài Lê Thái Tổ, thành phố Thanh Hoá.
Ban tổ chức giải đấu gồm có ông Lê Ngọc Hinh, Chủ tịch CLB Golf Họ Lê Thanh Hóa (Trưởng ban), ông Lê Văn Hải (Nguyên Chủ tịch CLB Golf Họ Lê Việt Nam), ông Lê Hồng Phương, Chủ tịch CLB Golf Họ Lê Miền Bắc (Phó ban), ông Lê Xuân Vinh, Chủ tịch CLB Golf Họ Lê Việt Nam (Phó ban).
Tại Gala diner, Ban tổ chức đã trao giải cho các golf thủ xuất sắc và vinh danh đội tuyển CLB Golf Họ Lê đã dành được vị trí Top 3 Giải Vô Địch Các CLB Dòng Họ 2023. Trước đó các golf thủ Họ Lê đã giành các giải quán quân trong các giải đấu toàn quốc giữa các dòng họ, tổ chức nhiều hoạt động từ thiện xã hội đầy ý nghĩa.

Theo tinh thần của Ban tổ chức Giải golf “Về nguồn- Bắc Trung Nam hội tụ”, trong năm 2023 sẽ phát triển tổ chức Câu lạc bộ Golf Họ Lê tại miền Trung và tiến tới chính thức hợp nhất các câu lạc bộ trong tổ chức Câu lạc bộ Golf Họ Lê Việt Nam. Sau khi hợp nhất các Câu lạc bộ, Câu lạc bộ Golf Họ Lê Việt Nam sẽ tổ chức ra mắt Hội đồng Họ Lê Việt Nam và chính thức trở thành một tổ chức trực thuộc Hội đồng Họ Lê Việt Nam.
Giải golf Về Nguồn hàng năm sẽ được tổ chức vào dịp húy kỵ Đức vua Lê Thái tổ 6/10 tại Thanh Hóa. Giải đấu sẽ được khai mạc vào ngày 21/8 âm lịch, và ngày 22/8 âm lich, các golf thủ sẽ tổ chức dâng hương, báo công Hoàng đế Lê Thái Tổ, đúng ngày giỗ của Đức vua.

Các câu lạc bộ Golf Họ Lê đã tập hợp hàng trăm golf thủ xuất sắc, trong đó nhiều golf thủ mang tầm cở quốc gia, gặt hái nhiều thành công trong các giải đấu chuyên nghiệp. Riêng Câu lạc bộ Golf Họ Lê miền Bắc hiện nay đã có trên 200 golf thủ.

Đội ngũ golf thủ Họ Lê là ai?
Hầu hết, họ là những doanh nhân thành đạt, đang quản lý các doanh nghiệp, ngân hàng, tổ chức kinh tế trên mọi miền đất nước. Đặc biệt, họ là những người trẻ tuổi, nhiệt huyết, nhiều tài năng, sáng tạo, giàu lòng nhân văn, có khả năng tuyệt vời trong việc tập hợp, kết nối, lan tỏa các giá trị tốt đẹp của dòng Họ Lê Việt Nam.

Từ chủ tịch các câu lạc bộ đến các golf thủ đều toát lên niềm tự hào về Họ Lê Việt Nam, tinh thần lạc quan, hứng khởi, đầy trách nhiệm xã hội, luôn hướng về cội nguồn, tri ân tiên tổ, xây dựng cộng đồng Họ Lê đoàn kết, ngày càng phát triển.
Nhân ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, xin chúc các Golf thủ Họ Lê – Doanh nhân Họ Lê ngày càng gặt hái nhiều thành công, vững tay chèo lái vượt qua mọi khó khăn thử thách trên thương trường, luôn tràn đầy năng lượng để vươn lên, thăng tiến trong sự nghiệp kinh doanh, làm giàu cho gia đình và xã hội.

Lê Cảnh Nhạc –Phó Chủ tịch HĐHL Việt Nam

Bài viết Câu lạc bộ Golf Họ Lê-Nơi hội tụ các doanh nhân tâm huyết đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng và các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự Chương trình. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Cùng dự có các đồng chí nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước; lãnh đạo các Bộ, ban ngành Trung ương, Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương.

Tổng Bí thư Lê Duẩn là người chiến sỹ cộng sản kiên cường, người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà lãnh đạo kiệt xuất của Ðảng và nhân dân ta. Trong suốt cuộc đời mình, đồng chí luôn phấn đấu hy sinh vì sự nghiệp cách mạng của dân tộc và sự thống nhất, toàn vẹn non sông. 60 năm hoạt động cách mạng, 26 năm liên tục trên cương vị Bí thư Thứ nhất và Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Ðảng, Tổng Bí thư Lê Duẩn đã cống hiến trọn đời cho Ðảng, cho dân tộc, vì lý tưởng cao đẹp: Tổ quốc Việt Nam độc lập, thống nhất, đi lên chủ nghĩa xã hội, nhân dân Việt Nam có cuộc sống tự do, ấm no, hạnh phúc. Tên tuổi và sự nghiệp của Tổng Bí thư Lê Duẩn mãi được ghi vào lịch sử vẻ vang của Ðảng, của dân tộc với những thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam.

Chương trình nghệ thuật là dịp để các thế hệ hôm nay tưởng nhớ và tri ân một nhà lãnh đạo Ðảng kiệt xuất, giúp chúng ta thêm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của đồng chí Lê Duẩn, nhất là tình cảm của nhân dân miền Nam, của quê hương Quảng Trị với đồng chí.

Chương trình nghệ thuật tưởng nhớ Tổng Bí thư Lê Duẩn nhân kỷ niệm 37 năm ngày mất (10/7/1986-10/7/2023). Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Chương trình gồm 15 tiết mục ca múa nhạc, hài hòa giữa màu sắc âm nhạc dân tộc đậm đà chất Nam bộ của Đoàn Nhà hát Ca múa nhạc Dân tộc Bông Sen và chất âm nhạc hiện đại của Văn công Quân khu 7; hài hòa giữa phong cách cổ điển, bán cổ điển của các giọng hát tham gia chương trình như Nghệ sỹ Nhân dân Quốc Hưng, Nghệ sỹ Ưu tú Nguyễn Hương Giang…

Xuyên suốt chương trình, bằng tiếng nói nghệ thuật, quá trình hoạt động cách mạng của Tổng Bí thư Lê Duẩn hiện lên thật hào hùng, bi tráng và cao đẹp. Từ những năm tháng ông ở quê hương đến thời gian hoạt động trên mảnh đất Nam bộ khi ông là Bí thư Khu ủy, rồi đến Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử…  đều được tái hiện một cách sinh động nhất.

Ðặc biệt xúc động trong Chương trình là ca khúc “Ba Ðình một sớm thu xa” (thơ Lê Khánh Hưng, nhạc sĩ Quỳnh Hợp phổ nhạc). Ca khúc gợi cảm xúc mạnh mẽ về một sáng mùa thu Ba Đình năm xưa, đất nước “Đời tuôn nước mắt trời tuôn mưa” tiễn đưa Bác Hồ về chốn vĩnh hằng, ngân vang lại trong muôn trái tim tiếng xin thề của nhân dân ta theo cánh tay đồng chí Tổng Bí thư Lê Duẩn, xin thề mãi mãi đi theo con đường của Bác Hồ kính yêu. Hình ảnh Bác Hồ và Anh Ba Lê Duẩn hiện lên trong bài hát thật thiêng liêng xúc động.

Chương trình nghệ thuật tưởng nhớ Tổng Bí thư Lê Duẩn nhân kỷ niệm 37 năm ngày mất (10/7/1986 – 10/7/2023). Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Với sự đầu tư kỹ càng và tâm huyết của các nghệ sỹ, Chương trình nghệ thuật đặc biệt tưởng nhớ Tổng Bí thư Lê Duẩn phần nào đáp ứng tình cảm sâu đậm của cán bộ, đảng viên và nhân dân ta. Hình ảnh và những ký ức về một nhà lãnh đạo gần dân, thương dân, sâu đậm nghĩa tình luôn rạng ngời, thân thương, không thể phai mờ theo năm tháng.

Thời gian tới, Chương trình nghệ thuật tưởng nhớ Tổng Bí thư Lê Duẩn sẽ tiếp tục được biểu diễn ở một số địa phương.

Theo Thu Hương (TTXVN)- Tintuc.vn

(https://baotintuc.vn/thoi-su/chu-tich-nuoc-du-chuong-trinh-nghe-thuat-dac-biet-tuong-nho-tong-bi-thu-le-duan-20230709223155891.htm)

Bài viết Chủ tịch nước dự Chương trình nghệ thuật đặc biệt tưởng nhớ Tổng Bí thư Lê Duẩn đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

Đồng chí Lê Duẩn đọc Báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV, tổ chức tại Hà Nội từ 14 – 20/12/1976 (Ảnh: TTXVN)

2. Bản lĩnh Lê Duẩn và những cống hiến xuất sắc của ông trong giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, TBT Lê Duẩn luôn là người có bản lĩnh kiên cường, bất khuất. Ông đã 2 lần bị thực dân Pháp bắt và kết án, lần lượt bị giam ở các nhà tù Hỏa Lò, Sơn La, Côn Đảo. Cùng với các chiến sĩ cộng sản khác, đồng chí Lê Duẩn đã tỏ rõ bản lĩnh và phẩm chất cách mạng của mình, vượt qua thử thách, một lòng kiên trung với Đảng, với dân tộc. Ông đã tham gia hoạt động ở cả ba miền: Bắc, Trung, Nam, dám dấn thân vào nơi nước sôi, lửa bỏng, vào sinh ra tử. Sự tàn bạo của kẻ thù không làm ông khuất phục, trái lại, càng tôi luyện thêm ý chí, rèn đúc thêm bản lĩnh, trí tuệ và phẩm chất của người chiến sỹ cách mạng trong ông. Khi chính quyền độc tài Ngô Đình Diệm công khai xé bỏ Hiệp định Giơ-ne-vơ, thực hiện chiến dịch “diệt cộng” với những tội ác rùng rợn, gây hoảng loạn trong xã hội, TBT Lê Duẩn xin Bác Hồ được ở lại sát cánh cùng đồng bào, đồng chí miền Nam. Ông đã có mặt khắp nơi trên địa bàn miền Nam để động viên, khích lệ quần chúng và chỉ đạo phong trào.

Kiên cường, giữ vững tư tưởng cách mạng tiến công, ý chí sắt đá là vậy nhưng đồng chí Lê Duẩn cũng luôn dùng tình tình thương và lẽ phải để khích lệ toàn Đảng, toàn quân và toàn dân xây dựng, giữ vững khối đại đoàn kết và tranh thủ sự giúp đỡ của bạn bè quốc tế. Với cương vị Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đồng chí Lê Duẩn đã luôn quan tâm đến củng cố khối đoàn kết toàn dân và chỉ đạo tăng cường chính sách ngoại giao để tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân tiến bộ trên toàn thế giới. Các nước yêu chuộng hòa bình đã ủng hộ lập trường chính nghĩa của nhân dân Việt Nam, lên án mạnh mẽ đế quốc Mỹ xâm lược. Tại nhiều nước khắp nơi trên thế giới, tiêu biểu như Liên Xô, Trung Quốc, Triều Tiên, Anbani, Cuba, Hunggari, Cộng hòa Dân chủ Đức, Nhật bản, Thụy Điển, các nước châu Phi và châu Mỹ La tinh… đã có nhiều người đã tình nguyện hiến máu và quyên góp để gửi tặng nhân dân ta. Tình hữu nghị, đoàn kết Việt Nam, Lào, Campuchia đã hình thành và phát triển trong cuộc đấu tranh chung chống thực dân Pháp đến thời kỳ chống Mỹ càng được củng cố thêm. Đặc biệt, Liên Xô, Trung Quốc và các nước trong hệ thống xã hội chủ nghĩa đã giúp Việt Nam đắc lực không chỉ về vật chất mà còn hỗ trợ các cố vấn, chuyên gia kỹ thuật. [5] Chính sự hỗ trợ quý báu đã tiếp thêm sức mạnh cho Việt Nam.

Bản lĩnh của đồng chí Lê Duẩn đã thể hiện ở niềm tin sắt đá vào sự chiến thắng. Lòng tin của ông vững vàng trước những thành công cũng như thất bại tạm thời của cách mạng, lúc cao trào cũng như lúc thoái trào. Trong những năm đen tối dưới chế độ thực dân mới của đế quốc Mỹ ở miền Nam, đồng chí đã thấy rõ khả năng thắng lợi của nhân dân và cách mạng Việt Nam.

Năm 1969, sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, đồng chí Lê Duẩn đã kế tục sự nghiệp của Bác. Dưới ánh sáng của đường lối của Đảng, đứng đầu là TBT Lê Duẩn, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân cả nước ta đã trở thành thiên anh hùng ca với bao chiến công oanh liệt.

Kế thừa và phát huy nghệ thuật quân sự của dân tộc “lấy yếu thắng mạnh, lấy ít địch nhiều”, đồng chí Lê Duẩn đã chỉ đạo quân dân ta từng bước làm thay đổi tương quan lực lượng giữa ta và địch trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, cuối cùng kết thúc thắng lợi bằng trận quyết chiến chiến lược – Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975. Qua những bức Thư vào Nam, TBT Lê Duẩn đã thể hiện sự quan tâm đến đồng bào, chiến sĩ miền Nam và luôn có những chỉ đạo sáng tạo, quyết liệt, sâu sát với từng giai đoạn cụ thể. Ông đã đề ra nhiều giải pháp quan trọng trong chuẩn bị lực lượng cho cách mạng miền Nam. Ông luôn chú trọng đến việc xây dựng lực lượng gắn với tạo “thế và lực của ta ngày càng vững mạnh, lại biết nắm vững thời cơ và tạo được bất ngờ” để luôn chiếm ưu thế trước quân địch. Đây là vấn đề cơ bản của nghệ thuật chỉ đạo chiến lược của TBT Lê Duẩn trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.[3]

Thời kỳ “Chiến tranh đặc biệt”, trong thư gửi đồng chí Nguyễn Văn Linh, ông phân tích: “Xét cho cùng, cách mạng là do tương quan lực lượng quyết định; trong tương quan đó, lực lượng của ta gồm có lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang. Hiện nay về lực lượng chính trị có thể nói ta chiếm ưu thế tuyệt đối so với Mỹ – Diệm, nhưng về lực lượng vũ trang thì ta kém hơn địch nhiều”, vì thế phải phát động quần chúng đấu tranh chính trị, phát triển lực lượng chính trị, xây dựng căn cứ địa, xây dựng lực lượng vũ trang, đánh địch cả về chính trị và quân sự”. Với chủ trương đó, ta làm thất bại chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của địch.

Thời kỳ “Chiến tranh cục bộ”, mặc dù Mỹ ồ ạt đưa quân vào miền Nam, nhưng ông không hề nao núng và khẳng định cuộc chiến lâu dài, quân Mỹ nhất định sẽ thất bại. Ông chỉ đạo: “Phải tăng cường lực lượng và trình độ tác chiến của bộ đội địa phương; phát triển thật mạnh, thật rộng mạng lưới du kích xây dựng làng, xã chiến đấu, trang bị thêm cho du kích những vũ khí thông thường”; chăm lo củng cố, phát triển đội quân chính trị của quần chúng, phát động các tầng lớp nhân dân đứng lên làm chủ thôn, xã; gấp rút xây dựng bộ đội chủ lực gồm những binh đoàn gọn, nhẹ; chú trọng xây dựng lực lượng dự bị cho cả quân chủ lực và quân du kích. Với chủ trương đó, ta đã chuẩn bị đủ lực lượng đánh địch trên cả ba vùng chiến lược, tạo sức mạnh tổng hợp làm cho “Chiến tranh cục bộ” của Mỹ hoàn toàn bị phá sản.

Thời kỳ “Việt Nam hóa chiến tranh”, Mỹ cho rằng ta không đủ sức đánh lâu dài thêm nữa và muốn có lợi cho việc đàm phán, nên với tiềm lực dồi dào chúng triển khai chính sách dùng người Việt đánh người Việt. Trước bối cảnh mới, TBT Lê Duẩn xác định phải làm kịp thời việc đưa lực lượng về các vùng trọng yếu để làm thay đổi so sánh lực lượng tại chỗ, tạo điều kiện cho dưới đủ sức đánh bại lực lượng quân sự địa phương của địch. Chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” của Mỹ đã bị phá sản, buộc người Mỹ phải ký Hiệp định Pa-ri ngày 27-01-1973, chấm dứt các hoạt động quân sự và rút quân khỏi miền Nam Việt Nam.

Với tư duy chiến lược và khả năng làm chủ cuộc chiến, TBT Lê Duẩn không chỉ biết khởi sự, biết điều khiển tiến trình mà còn biết kết thúc chiến tranh đúng lúc và có lợi nhất. Trong Kết luận đợt 1 Hội nghị lịch sử Bộ Chính trị năm 1974, ông đã chỉ rõ: Lúc này chúng ta đang có thời cơ chiến lược để giải phóng miền nam. Hai mươi năm chiến đấu mới tạo được thời cơ này, chúng ta phải nắm lấy để đưa sự nghiệp giải phóng dân tộc đến thắng lợi hoàn toàn. Có thể điểm lại một số bức thư vào Nam để thấy rõ công lao vô cùng to lớn của TBT Lê Duẩn:

Ngày 21/3/1975, ông đã chỉ đạo “Tình hình chuyển biến nhanh, cần tranh thủ thời gian hành động khẩn trương”.

Ngày 14/4/1975. Ông viết: “ Mong các anh tranh thủ thời gian chuẩn bị thật tốt để giành thắng lợi thật to lớn. Bộ Chính trị đồng ý chiến dịch giải phóng Sài Gòn lấy tên là “Chiến dịch Hồ Chí Minh”.

Ngày 22/4/1975, ông xác định : “Thời cơ để mở cuộc tổng tiến công về quân sự và chính trị vào Sài Gòn đã chín muồi. Ta cần tranh thủ từng ngày để kịp thời phát động tiến công. Hành động trong lúc này là đảm bảo chắc chắn để giành thắng lợi hoàn toàn”. [3]

Thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước là chiến công cực kỳ vĩ đại và rất đáng tự hào của dân tộc Việt Nam. Nó gắn liền với sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh và Chủ tịch Hồ Chí Minh; gắn liền với tên tuổi và những đóng góp to lớn của Tổng Bí thư Lê Duẩn, người đã nhiều năm giữ trọng trách trong Bộ chỉ huy tối cao của Đảng ta và dân tộc ta.

Kết thúc bài tham luận, tôi xin được nhắc lại đề xuất trong bài viết Những kỷ niệm không thể nào quên của ông Lê Toàn Thư: “Tôi nghĩ rằng các thế hệ mai sau sẽ còn phải tiếp tục tìm hiểu về những cái hay, cái đẹp, cái xuất sắc, cái vĩ đại, cái sáng tạo, cái rất Việt Nam trong anh Ba Lê Duẩn rất đỗi kính yêu của chúng ta” [6]. Chính những cái hay, cái đẹp, cái xuất sắc, cái vĩ đại, cái sáng tạo, cái rất Việt Nam của TBT Ba Lê Duẩn đã góp phần tạo nên giá trị Việt Nam và khơi dậy niềm tự hào và khát vọng cống hiến của con người Việt Nam hôm nay và mai sau.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Điếu văn do đồng chí Trường Trinh đọc tại lễ truy điệu đông chí Tổng Bí thư Lê Duẩn// Báo Nhân dân.- 1986.- Ngày 16 tháng 7
2. Lê Duẩn. Đề cương cách mạng miền Nam//Tuyển tập. T1. H. – Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, 1987
3. Lê Duẩn.Thư vào Nam, H. Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, 2015
4. Phan Quang. Tầm nhìn Lê Duẩn. Truy cập tại:https://tuyengiao.vn
5. Vũ Dương Thúy Ngà. Quan điểm và đóng góp của đồng chí Lê Duẩn trong xây dựng khối đại đoàn kết// Đồng chí Lê Duẩn, nhà lãnh đạo kiệt xuất của Đảng, người con ưu tú của Quê hương Quảng Trị.- H.: Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, 2017
6. Lê Toàn Thư.Những kỷ niệm không thể nào quên || Bí thư Xứ ủy Nam bộ – Bí thư Trung ương Cục miền Nam Lê Duẩn hoạt động tại Cà Mau.- Cà Mau: Nxb Phương Đông, 2012
7. Theo : TS.Vũ Dương Thúy Ngà

Bài viết Tổng Bí thư Lê Duẩn với sự nghiệp cách mạng giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc: Tư tưởng, tầm nhìn, bản lĩnh và những cống hiến xuất sắc (Phần 2 ) đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

Tổng Bí thư Lê Duẩn với các đại biểu dự Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V tại Hà Nội (29/3/1982). (Ảnh: Thế Trung/TTXVN)

Tổng Bí thư Lê Duẩn là một trong những danh nhân xuất sắt của Việt Nam thế kỷ 20. Ông đã có những cống hiến to lớn trong sự nghiệp Cách mạng của Đảng ta, nhân dân ta. Lê Duẩn tên thật là Lê Văn Nhuận, sinh ngày 07/4/1907, tại làng Bích La Đông, xã Triệu Đông, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước. Là người sớm giác ngộ tinh thần cách mạng, đồng chí Lê Duẩn gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên. Năm 1930, ông trở thành một trong đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương. Trong quá trình hoạt động cách mạng, Ông đã được Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Nhân dân tin cậy, giao đảm nhận nhiều cương vị, trọng trách: Ủy viên Ban Tuyên huấn Xứ ủy Bắc Kỳ (1931), Bí thư Xứ ủy Trung Kỳ (1937 – 1939); Bí thư Xứ ủy lâm thời Nam Bộ (1946 – 1947); Bí thư Xứ ủy Nam Bộ (1947 – 1951); Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Cục miền Nam (1951 – 1954); Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng (1960 – 1976), Tổng Bí thư [TBT] Ban Chấp hành Trung ương Đảng (1976 – 1986). Ở bất cứ cương vị công tác nào, đồng chí đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, luôn thể hiện rõ bản lĩnh, trí tuệ, phẩm chất và tài năng của người cộng sản chân chính, nhà lãnh đạo kiệt xuất của Đảng và cách mạng Việt Nam.

Trong Điếu văn của Đảng ta do đồng chí Trường Chinh đọc đã khẳng định TBT Lê Duẩn “đã có những đóng góp quan trọng vào sự lãnh đạo của Đảng, đưa sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Lý tưởng và hoài bão suốt đời của đồng chí là Tổ quốc độc lập và thống nhất, nhân dân có quyền làm chủ đất nước, làm chủ xã hội và làm chủ cuộc sống của mình… Cống hiến của đồng chí Lê Duẩn đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và của nhân dân ta thật là to lớn” [1]. Hơn 36 năm đã trôi qua kể từ ngày TBT Lê Duẩn đi xa, những nghiên cứu về cuộc đời và sự nghiệp của ông vẫn tiếp tục được thực hiện khẳng định và làm sáng tỏ thêm về tầm vóc và những công lao đóng góp của ông đối với Đảng, với đất nước, nhân dân.

Trong phạm vi hội thảo hôm nay, theo đề nghị từ phía Ban Tổ chức, chúng tôi xin được đóng góp 1 tham luận về danh nhân Lê Duẩn với những công hiến xuất sắc của ông trong Cách mạng giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

Tham luận được chia thành 2 phần:

1. Tư tưởng, tâm nhìn của TBT Lê Duẩn trong Cách mạng giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc

Khi tìm hiểu cuộc đời và sự nghiệp của TBT Lê Duẩn, nhiều người đã khẳng định vai trò to lớn của tư tưởng, tầm nhìn và tư duy sáng tạo của TBT Lê Duẩn trong Cách mạng giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Thấm nhuần tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Thống nhất nước nhà là con đường sống của nhân dân ta”, TBT Lê Duẩn luôn nỗ lực thực hiện lời căn dặn của Bác “Chiến tranh có thể kéo dài 5 năm, 10 năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa… song nhân dân Việt Nam quyết không sợ! Không có gì quý hơn độc lập, tự do”. Điều đáng chú ý là trong những thời khắc cam go nhất, chính Lê Duẩn là người đã đề xuất với Bác với Đảng về con đường giải phóng miền Nam. Sau khi Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954 được ký kết, nước ta bị chia cắt thành 2 miền. Tình hình thế giới lúc đó có nhiều diễn biến phức tạp, bất lợi cho Việt Nam. Cùng trong phe XHCN nhưng Liên xô khuyên Việt Nam nên “chung sống hòa bình”, “thi đua kinh tế” giữa hai miền, miền Bắc thắng, nước nhà sẽ thống nhất. Trung quốc lại khuyên “trường kỳ mai phục”, chờ đợi thời cơ. Trong khi đó, Mỹ – Diệm trắng trợn chà đạp Hiệp định Giơ-ne-vơ, thẳng tay khủng bố tàn sát đồng bào và các cơ sở cách mạng, gây bao đau thương, tang tóc, miền Nam rơi vào cảnh nước sôi lửa bỏng. Bằng trực cảm đặc biệt và năng khiếu chính trị nhạy bén, với tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, Lê Duẩn đã lăn lộn từ miền Tây Nam Bộ lên Bến Tre rồi Sài Gòn, Đà Lạt để chỉ đạo phong trào. Ông đã nung nấu suy nghĩ và dự thảo Đề cương cách mạng miền Nam năm 1956. Trong đó chỉ rõ: “Nhân dân ta ở miền Nam chỉ có một con đường là vùng lên chống lại Mỹ – Diệm để cứu nước và tự cứu mình. Đó là con đường cách mạng. Ngoài con đường đó không có con đường nào khác”. Ba nhiệm vụ cách mạng đã được xác định là:

– Củng cố thật vững chắc miền Bắc.

– Đẩy mạnh đấu tranh cách mạng ở miền Nam.

– Tranh thủ sự đồng tình và ủng hộ của nhân dân yêu chuộng hòa bình, độc lập dân tộc và dân chủ trên thế giới. [2]

TBT Lê Duẩn đã xác định phương pháp cách mạng miền Nam là vừa phải sử dụng đâu tranh hòa bình, vừa chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang khi tình hình thay đổi và đề ra chủ trương xây dựng Mặt trận Dân tộc thống nhất để tập hợp lực lượng. Trong bối cảnh cực kỳ khó khăn tưởng chừng bế tắc lúc bấy giờ, Đề cương cách mạng miền Nam có giá trị đột phá, làm cho nhân dân phấn khởi, tin tưởng đi theo cách mạng. Và không chỉ thế, ý nghĩa to lớn của Đề cương còn ở chỗ góp phần chuẩn bị cơ sở lý luận và chính trị cho Nghị quyết Hội nghị Trung ương 15 (năm 1959), tiếp đó là Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III (tháng 9-1960). Thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 15, các cuộc đấu tranh chính trị có vũ hỗ trợ ở một số địa phương miền Nam đã bùng lên thành phong trào Đồng Khởi năm 1960 đưa cách mạng miền Nam Việt Nam từ thế giữ gìn lực lượng chuyển sang tiến công. Sau Đồng khởi, cách mạng miền Nam bước vào giai đoạn mới, từ khởi nghĩa vũ trang, phát triển thành chiến tranh cách mạng, chiến tranh giải phóng.

Từ năm 1957, Trung ương và Chủ tịch Hồ Chí Minh điều động đồng chí Lê Duẩn ra Hà Nội nhận trọng trách mới. Dưới sự chủ trì của Bác và cùng tập thể Bộ Chính trị, đồng chí Lê Duẩn đã góp phần quan trọng hoạch định đường lối chính trị và chiến lược giải quyết các vấn đề lý luận và thực tiễn cách mạng trong phạm vi cả nước.

Trong bất cứ hoàn cảnh nào ông luôn luôn có nhãn quan cách mạng rộng mở, tầm nhìn và sự nhạy cảm chính trị. Ông đã thấy trước được những gì mà nhiều người chưa thấy. Năm 1954, sau khi Hiệp định Giơnevơ được ký kết, cán bộ và chiến sĩ ta ở miền Nam thực hiện tập kết ra Bắc, đồng chí Lê Duẩn đã tiên đoán: “Nếu ta đánh và thẳng Pháp trong 9 năm, thì phải có hai lần thời gian đó để thắng Mỹ”. Vào đêm đầu năm 1955, khi ôm hôn chia tay người bạn chiến đấu gần gũi của mình là đồng chí Lê Đức Thọ trên chiếc tàu viễn dương Ki-lin-sky của Ba Lan, đồng chí Lê Duẩn đã xúc động nói: “15 – 20 năm nữa, chúng ta sẽ gặp lại nhau”. Hoàn toàn không phải ngẫu nhiên mà lời hẹn đó đã trở thành sự tiên đoán khoa học, được thực tế lịch sử kiểm nghiệm và xác nhận.

Đọc “Thư vào Nam” chúng ta sẽ thấy rõ tầm nhìn và sự chỉ đạo hết sức tài tình, cụ thể, sát hợp trong từng thời kỳ, ở từng bước ngoặt của chiến tranh của đồng chí Lê Duẩn. Phương hướng chiến lược là tiến công và mục tiêu cuối cùng là toàn thắng, nhưng nghệ thuật chỉ đạo là phải biết thắng từng bước cho đúng, và không phương hại đến đại cục. Tư duy đó đã tạo khả năng làm chủ các quá trình và xu thế phát triển trên cơ sở nắm vững tính quy luật diễn biến trong cuộc chiến giữa ta và địch, từ thắng lợi từng bước tiến tới thắng lợi hoàn toàn. Chiều sâu, tâm cao trí tuệ của đồng chí Lê Duẩn được thể hiện trong các văn bản chỉ đạo, trong Đề cách mạng miền Nam, những bức “Thư vào Nam”, trong tác phẩm nổi tiếng “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, vì độc lập tự do, vì chủ nghĩa xã hội, tiến lên giành những thắng lợi mới”, viết năm 1970. Với ông “không có và sẽ không bao giờ có một công thức duy nhất về cách tiến hành cách mạng thích hợp với mọi hoàn cảnh, mọi thời gian”, vì thế đòi hỏi người cách mạng phát huy trí sáng tạo, “Cách mạng là sáng tạo; không sáng tạo thì cách mạng không thể thắng lợi “.

Ngay từ năm 1961, trong bức thư gửi Anh Mười Cúc [đồng chí Nguyễn Văn Linh] và các đồng chí ở Nam Bộ, ông đã phân tích: “Vùng Tây Nguyên là xương sống chiến lược, là địa bàn để ta tiến lên tiến công địch, đồng thời là căn cứ để ta xây dựng và bảo vệ lực lượng cách mạng. Nông thôn đồng bằng là chỗ dựa chính để ta xây dựng và bảo vệ lực lượng cách mạng. Thành thị là đầu não của địch. Để đối phó với mọi tình huống khó khăn phức tạp, chúng ta phải xây dựng cho được căn cứ ở Tây Nguyên” [3].

Phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo là nét rất đặc trưng ở đồng chí Lê Duẩn. Luôn suy nghĩ, tìm tòi, trăn trở với những vấn đề do cuộc sống đặt ra là bản tính của đồng chí Lê Duẩn. Chính ý chí gang thép, dũng khí cách mạng kiên cường kết hợp với tư duy khoa học, tính kiên định là nguồn cội của sự sáng tạo ở TBT Lê Duẩn.

Năm 1970, khi Mỹ đánh sang Campuchia, mở rộng chiến tranh ra toàn Đông Dương, biến Đông Dương thành một chiến trường, Lê Duẩn đã dự đoán một cách tài tình về khả năng thắng lợi trong khoảng cùng một thời gian của cả 3 nước Việt Nam, Lào và Campuchia. Điều đó đã thành hiện thực.

Đầu xuân 1973, TBT Lê Duẩn trực tiếp vào thăm và kiểm tra Đoàn 559, đang xây dựng đường xuyên Việt, đông Trường Sơn, chủ động đón thời cơ. Với tầm nhìn xa cho con đường chiến lược này, ông đã ghi trong Sổ vàng của bộ đội Trường Sơn: “Đường Trường Sơn là con đường của ý chí quyết thắng, của lòng dũng cảm, của khí phách anh hùng. Đó là con đường nối liền Nam-Bắc, thống nhất nước nhà, là con đường tương lai giàu có của Tổ quốc ta… Chúng ta nhất định tiếp tục đi con đường này để tiến đến thắng lợi hoàn toàn”.

Năm 1974, kế hoạch giải phóng miền Nam được liên tục rút xuống trong hai năm, xuống 1 năm, 6 tháng, và cuối cùng là 2 tháng. Tại Hội nghị Bộ Chính trị tháng 10-1974 và tháng 01-1975, Tổng Bí thư Lê Duẩn đã kết luận dứt khoát: “Chúng ta phải nắm vững thời cơ chiến lược, quyết tâm thực hiện Tổng tiến công và nổi dậy, kết thúc thắng lợi chiến tranh giải phóng trong thời gian ngắn nhất. Tốt hơn cả là bắt đầu và kết thúc trong tháng tư năm nay (tức năm 1975), không để chậm”. Cũng chính từ sự chỉ đạo có tầm chiến lược này chúng ta đã chiến đấu và chiến thắng. Trân trọng tầm nhìn của TBT Lê Duẩn, nhân dân, cán bộ chiến sĩ và trí thức Nam Bộ đã thân ái gọi ông là “Ngọn đèn 200 nến”. Nhà báo Phan Quang đã nhận xét: “Xưa nay, tầm nhìn là tính cách và đặc trưng nổi trội ở mọi vĩ nhân. Chủ tịch Hồ Chí Minh của chúng ta là một người như thế. Là học trò xuất sắc của Hồ Chủ tịch, Lê Duẩn có tầm nhìn sáng tỏ vào những bước chuyển hoặc giờ phút khó khăn của đất nước” [4].

(Còn tiếp)

Theo: TS.Vũ Dương Thúy Ngà

Bài viết Tổng Bí thư Lê Duẩn với sự nghiệp cách mạng giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc: Tư tưởng, tầm nhìn, bản lĩnh và những cống hiến xuất sắc (Phần 1) đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

Nơi thờ tự Hải Thượng Lãn Ông tại Hưng Yên

Hải Thượng Lãn Ông – Lê Hữu Trác không chỉ là đại danh y có cống hiến to lớn cho nền y học dân tộc mà còn là một nhà văn, nhà thơ, nhà tư tưởng lớn của thời đại, là niềm tự hào của dân tộc tộc ta. Ông sinh ra trong một gia đình ở xã Liêu Xá, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên. Hải Thượng Lãn Ông đã đúc kết hàng nghìn bài thuốc hay và phát hiện bổ sung hơn 350 vị thuốc mới để đồng nghiệp đương thời và thế hệ mai sau cùng nghiên cứu, sử dụng. Ông để lại nhiều tác phẩm lớn như Hải Thượng y tông tâm lĩnh gồm 28 tập, 66 quyển chắt lọc tinh hoa của y học cổ truyền, được đánh giá là công trình y học xuất sắc nhất thời trung đại Việt Nam. Từ đó, đại danh y là hình ảnh cao đẹp của người thầy thuốc với kiến thức uyên thâm, tinh thần trách nhiệm cao cả trong nghề nghiệp. Sau khi mất, Hải Thưởng Lãn Ông được nhân dân và giới y học cả nước suy tôn là bậc “Y thánh của Việt Nam”.

Lễ dâng hương tưởng niệm 232 năm ngày mất của Đại danh y Hải Thưởng Lãn Ông

Việc UNESCO vinh đại danh Lê Hữu Trác sẽ tiếp tục lan tỏa, tạo thành những phong trào học hỏi ở nhiều mặt như: y lý, y đức và y thuật. Y lý là lý luận y học, gồm các quan niệm về bệnh tật, cách phòng và chữa bệnh. Y thuật là phương pháp chữa bệnh. Y đức là hệ thống các nguyên tắc hay luân lý đạo đức trong khám chữa bệnh. Mấy năm qua, Bộ Y tế đã tổ chức rất nhiều hội thảo để thu thập những tư liệu quý, từ đó chuẩn bị Hồ sơ khoa học trình UNESCO đề nghị vinh danh Hải Thượng Lãn Ông – Lê Hữu Trác.

Nhà nghiên cứu văn hóa Trần Đình Tuấn, thuộc Ban Đại diện xây dựng hồ sơ để trình UNESCO cho biết: “Khi nghiên cứu sâu về Hải Thượng Lãn Ông, tôi thấy “bầu trời” kiến thức không thể nào hiểu hết được. Cụ nói một câu như thế này “Người thầy thuốc trước khi học y thì phải học dịch đã”. Kinh dịch là một hệ thống tư tưởng của triết học. Những bộ kinh dịch, những công trình nghiên cứu và đóng góp của Hải Thượng Lãn Ông rất nhiều. Để chúng tôi hoàn thiện được hồ sơ một cách đầy đủ, có chiều sâu thì phải rất công phu. Ngay cả thân thế của đại danh y chúng tôi cũng tìm hiểu rất kỹ”.

Nhà nghiên cứu văn hóa Trần Đình Tuấn

Từ các công cụ tra cứu trên internet, chúng ta có thể tìm thấy rất nhiều tài liệu chứa đựng thông tin về năm sinh của đại danh y Lê Hữu Trác nhưng không có sự đồng nhất. Hiện nay, phần lớn tài liệu đều ghi năm sinh của ông là 1720. Nhưng trong một số Hội thảo mà Bộ Y tế tổ chức, ông Lê Hữu Khánh, là cháu chín đời của Hải Thượng Lãn Ông, đồng thời là nhà nghiên cứu văn hóa Việt cổ lại đưa ra thông tin: “Tôi rất tâm huyết tìm hiểu, đọc về những tài liệu của dòng họ, đặc biệt là những gì liên quan đến Hải Thượng Lãn Ông (Lê Hữu Trác). Tôi nghiên cứu rất sâu về đại danh y, đặc biệt là từ năm 2012. Tôi đã sưu tầm và lưu giữ 8 quyển gia phả cùng những tài liệu quý, xác định của Viện Hán Nôm. Tất cả những tài liệu tôi có đều ghi rõ ràng năm sinh, năm mất là 1724 – 1791.”

Nhà nghiên cứu văn hóa Lê Hữu Khánh

Trong hồ sơ trình UNESCO phải xác định, nhấn mạnh Hải Thượng Lãn Ông là ai? Thân thế, sự nghiệp như thế nào? Những thông tin đó phải kèm theo tài liệu chứng thực rõ ràng. Tài liệu, gia phả của dòng họ Lê Hữu về Hải Thượng Lãn Ông được Nhà nghiên cứu văn hóa Lê Hữu Khánh cất kỹ càng: “Thường gia phả ngày xưa – thời trung đại, các cụ chủ yếu ghi chép về con trai, ít viết về con gái. Trong gia đình, nếu tính riêng con trai thì Hải Thượng Lãn Ông đứng thứ 7. Nhưng gia đình có 12 người con thì đại danh ý lại đứng thứ 11. Một số tư liệu ghi trong các người con thì Hải Thượng Lãn Ông ở thứ 7, năm sinh 1720. Nhưng không phải vậy, đó là người anh của đại danh y. Ngoài ra, Hải Thượng Lãn Ông còn có người anh nữa là Lê Hữu Đề, sinh năm 1722, rồi mới đến Lê Hữu Trác, sinh năm 1724”, ông Lê Hữu Khánh nhấn mạnh.

Tư liệu về Hải Thượng Lãn Ông rất nhiều nhưng để có những tư liệu gốc như cuốn gia phả của dòng họ Lê Hữu thì rất khó. Ông Lê Hữu Khánh đã phải mày mò ở rất nhiều thư viện và đến nhiều tỉnh/thành, trong đó có Hà Tĩnh – quê mẹ của danh y để tìm kiếm, thu thập thông tin. Những tư liệu này đã góp phần xây dựng hồ sơ để trình UNESCO vinh danh đại danh y Lê Hữu Trác là danh nhân thế giới.

Truyền thống người Việt vốn “Lấy đạo tích thiện” làm lẽ sống – “Thiện lương là quốc bảo”. Sự lương thiện và tấm lòng nhân ái, hết lòng quan tâm, giúp đỡ các bệnh nhân của Hải Thưởng Lãn Ông đã trở thành biểu tượng của nghành y. Nhìn lại lịch sử hàng nghìn năm, ở bất cứ thời điểm, thời đại nào, những người có công với dân, với nước đều được người đời sau lưu danh để lan tỏa những giá trị tốt đẹp. Đó là lý do ngành y tế, các nhà văn hóa và dòng họ Lê Hữu tâm huyết với hành trình đề nghị UNESCO vinh danh đại danh y Lê Hữu Trác là danh nhân thế giới./.

Theo  Mạnh Sáu- NhanlucnhantaiViet

Bài viết Hành trình xây dựng hồ sơ trình UNESCO vinh danh Hải Thượng Lãn Ông đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

 HLVN – Sau khi Lê Thái Tổ băng hà, thì các vua kế liên tiếp bị lật đổ bởi sự tranh chấp của tạp đoàn Mường Thái Lam Sơn và các nho sĩ tam giác châu. Đến Lê Thánh Tông thì ông được cả hai tập đoàn ủng hộ, vì, một mặt, ông thuộc dòng dõi Lê Lợi, và, mặt khác, từ nhỏ ông đã được các nho sĩ Bắc bộ cứu sống và nuôi dạy ở ngoài dân gian cho đến khi vào cung. Tính chất nhà nho – hoàng đế hay hoàng đế – nhà nho này khiến Lê Thánh Tông (1442 – 1497) trở thành một nhà thơ đặc biệt, bởi ông còn là một ông vua. Địa vị hoàng đế, một hoàng đế nắm bắt được nhu cầu lịch sử để tự nguyện làm công cụ cho nó, khiến ông phát huy hết khả năng hành đạo của một nhà nho để mở ra một thời đại mới trong lịch sử Việt Nam trung đại, thời đại văn hóa Nho giáo.

Văn hóa thời đại Lý – Trần chủ yếu là văn hóa Phật giáo, tuy rằng trên nền tảng tam giáo đồng nguyên. Cơ sở kinh tế – xã hội của thời đại này là chế độ điền trang thái ấp và tầng lớp quý tộc dòng máu. Cuối đời Trần, chế độ đó đã rơi vào khủng hoảng, xã hội mất sự thống nhất, nhu cầu tư hữu xuất hiện. Nhà cải cách Hồ Quý Ly, một mặt, đã sử dụng chính sách hạn điền hạn nô để không chế nạn kiêm tinh ruộng đất của quý tộc, lấy lại đất công để chia cho nông dân, bảo lãnh cho tầng lớp địa chủ nhỏ lớn mạnh, mặt khác, phát triển Nho giáo như một hệ tư tưởng của nhà nước để củng cố bộ máy cai trị nhằm tạo sự thống nhất đất nước. Những cách tân này chưa kịp phát huy hiệu lực thì bị cắt ngang bởi sự xâm lược của quân Minh. Tuy nhiên, gần 20 năm chiếm đóng của quân xâm lược với chính sách phá hủy văn hóa dân tộc vô hình trung đã “dọn mặt bằng” cho việc xây dựng một thời đại văn hóa mới: văn hóa Nho giáo. Những năm đầu của nhà Lê, sự tranh giành quyền lực và sự thanh trừng lẫn nhau của các phe phái làm hao tổn nhân tài vật lực càng thúc đẩy ý tưởng xây dựng một nhà nước quân chủ Nho giáo để thống nhất hệ tư tưởng chính thống, thống nhất bộ máy trên cơ sở đề cao tuyệt đối vương quyền. Lê Thánh Tông đã ý thức được điều đó và đưa Nho giáo lên thành quốc giáo và trao cho nó địa vị độc tôn. Như vậy, xã hội Việt Nam sang trang một thời kỳ mới: từ khẳng định dân tộc chuyển sang khẳng định chính quyền tự chủ thống nhất.

Trong suốt thời đại Lý Trần, đội ngũ các nhà nho càng ngày càng đông lên. Họ tích cực tham gia vào bộ máy hành chính. Cùng với các thiền sư, họ cùng tham gia sáng tạo những tác phẩm văn hóa, đặc biệt là văn học, những Ngọc tỉnh liên phú của Mạc Đĩnh Chi, Bạch Đằng giang phú của Trương Hán Siêu, Chí Linh sơn phú và Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi… Mặc dù người viết là những nhà nho, nhưng các tác phẩm này chưa phải là văn học Nho giáo, bởi cái nhìn thế giới, các quan niệm về xã hội, về con người còn chịu ảnh hưởng to lớn của tinh thần vô ngã Lý Trần, còn phóng khoáng cởi mở theo tinh thần khoan giản an lạc của thời đại này. Như vậy, không phải là bấy giờ văn học Nho giáo chính hiệu chưa có, nhưng các quan niệm thẩm mỹ, quan niệm văn học của nó chưa trở thành dòng chính, thành yếu tố chủ đạo chế ngữ xã hội. Chỉ khi Lê Thánh Tông đưa Nho giáo lên thành quốc giáo, chính thống hóa và chính thức hóa nó ở ngôi độc tôn, Việt Nam trở thành một nhà nước nông nghiệp quân chủ Nho giáo, và Nho giáo từ ý thức hệ đến bộ máy hành chính, từ giáo dục đến học hành, thi cử, thì văn chương Nho giáo mới giữ vai trò thống trị và loại hình nhà văn nho sĩ mới ra đời. Lê Thánh Tông với tư cách một ông vua là người đầu tiên đã chính thống hóa văn học Nho giáo, chuyển văn hóa dân tộc sang loại hình văn hóa Nho giáo. Còn với tư cách một nhà văn, ông là một tác giả tiêu biểu đầu tiên của loại hình văn học này.

Có người cho rằng, trong xã hội quân chủ chuyên chế như Trung Hoa và Việt Nam thì nhà vua là người có quyền tuyệt đối, kẻ chủ sở hữu duy nhất toàn bộ đất đai sông núi cây cỏ và cả con người sống trên lãnh thổ đó. Bởi vậy, anh ta dừng ngoài mọi sự phân loại, đúng hơn anh ta đứng vào một loại riêng, mẫu hình hoàng đế.[1] Nhưng, tôi nghĩ khác, trong xã hội quân chủ nho giáo, chí ít là ở Việt Nam, nhà vua vẫn thuộc loại hình nhà nho, những dị biệt chỉ ở sắc thái nên không đáng kể. Bởi lẽ, trước khi lên ngôi vua, trở thành hoàng đế trị vì thì anh ta đã là nhà nho rồi. Hơn nữa, anh ta lên làm vua, trở thành con trời (thiên tử) là theo mệnh trời (thiên mệnh). Nếu làm đúng chức năng của một ông vua đã được Nho giáo quy định thì anh ta còn giữ được ngôi. Xưa nay, trong tương quan đối kháng giữa con người và bộ máy thì bao giờ bộ máy vẫn mạnh hơn, đặc biệt là với con người chức năng trong xã hội luân thường. Đó là chưa kể trước khi có thể trở thành ông vua thì anh ta còn phải là con của một gia đình, một dòng họ, của một truyền thống nào đó. Trường hợp Lê Thánh Tông, tôi nghĩ, lại càng như vậy. Cá nhân ông không hề đối lập với ý thức hệ Nho giáo mà chính ông là ý thức hệ đó. Cá nhân ông không hề đối lập với bộ máy nhà nước vận hành kiểu Nho giáo mà chính ông là bộ máy đó. Chính Nhà nước quân chủ Nho giáo làm cho ông trở thành ông và ông làm cho nó trở thành nó. Nó với ông là một.

Trong diễn trình văn học trung đại Việt Nam không có thời nào văn học Nho giáo thịnh đạt như thời đại Lê Thánh Tông. Bởi Lê Thánh Tông là hoàng đế – nhà nho – thi sĩ, bởi các tác giả thời kỳ này đều là triều thần – nhà nho – thi sĩ, bởi văn học thời kỳ này là văn chương Nho giáo chính thống. Đây là thời đại mà lần đầu tiên văn học cung đình xuất hiện ở Việt Nam tạo ra sự nhị phân bác học/dân gian, chính thống/phi chính thống. Và cũng chính ở thời đại này lần đầu tiên xuất hiện một thi xã, Hội Tao đàn, do chính Lê Thánh Tông làm hội trưởng (Tao đàn nguyên soái) gồm 28 thành viên tượng trưng cho 28 ngôi sao trên trời. Nhưng trong một xã hội nhà nước hóa rất mạnh như vậy, hơn nữa đứng đầu thi xã lại do một người đứng đầu nhà nước, nên một hội nghề nghiệp không thể là một hội phi nhà nước được.

Trong tác phẩm Quỳnh uyển cửu ca, tập thơ xướng họa của Hội Tao đàn, Lê Thánh Tông đã ra “tuyên ngôn” về quan niệm văn chương của mình như sau: “Ta nhân lúc muôn việc được rỗi, nửa ngày được nhàn, thường xem các sách, vui thích lục nghệ, mọi sự huyên náo lắng xuống, một ngọn đèn sáng thơm thơ, thị dục ít, tinh thần trong sạch, ở ngẫu hứng cao, mới phấn khởi nghĩ đến khuôn phép lớn của thành đế minh vương, lòng cẩn thận của trung thần lương bật, sai lấy bút giấy mực, ghi lại chân tình phát triển ra có anh khí dào dạt, thành cách ngôn hay.” Đây chính là quan niệm văn dĩ tải đạo của Nho giáo. Nhưng đạo ở đây không phải là đạo của Lão tử, mang tính chất triết học tư biện trừu tượng, mà là đạo trị nước, cai trị bằng đạo đức Nho giáo. Văn chở đạo, tức là văn học phải là công cụ để tuyên truyền, giáo hóa dân chúng theo cái đạo ấy. Tuy nhiên, ở đây văn cũng rất được chú trọng. Bởi, con thuyền không vững chắc, không mang hình dáng thủy động học thì không thể có tải trọng lớn, không thể đi nhanh đi xa được.

Sự nghiệp sáng tác của Lê Thánh Tông rất khớp với những chuẩn của văn học Nho giáo, với tính chất chính thống và chính thức của nó. Tuy nhiên, văn chương của ông cũng có những lệch chuẩn, dù là sự lệch chuẩn cho phép ở một hành lang hẹp, bởi khí thế đi lên của triều đại ông, của dân tộc Việt Nam bấy giờ và hoàn cảnh cá nhân lận đận ấu thời của ông không phải không có lúc bị đặt ra mép lề chính thống. Trước hết đó là việc Lê Thánh Tông tiếp tục sáng tác thơ nôm theo truyền thống Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi, mà không sợ bị chê nôm na là cha mách qué. Có thể, vị thế thiên tử của ông cũng đủ để bịt mồm thiên hạ. Nhưng cũng có thể, dù là làm thơ nôm thù tạc và tụng ca, nhưng thơ nôm Lê Thánh Tông là thơ nôm của thiên tử.

Tính chất chính thống, con trời, của Hồng Đức quốc âm thi tập trước hết thể hiện ở chỗ thi tập này là một tập thơ vịnh, một thể loại thơ mang tính chất văn học cung đình điển hình, mà trước hết là vịnh sử. Nho giáo, như ta đã biết, là một học thuyết cai trị và cai trị theo mẫu mực của quả khứ. Bởi thế, các nho sĩ quan lại rất chú ý đến các khuôn mẫu của quá khứ. Lịch sử cung cấp cho họ những bài học và những tấm gương. Vịnh sử, đặc biệt là các nhân vật lịch sử, là một phương thức “đúc rút kinh nghiêm” thông qua ngợi ca. Vì thế, truyền thống chính thức của vịnh sử Việt Nam là vịnh Bắc sử và bằng chữ Hán. Lê Thánh Tông, một mặt, vẫn đi theo đại lộ truyền thống, mặt khác trong Hồng Đức quốc âm thi tập, ông lại có những bài thơ vịnh Nam sử bằng chữ Nôm. Và chính những bài thơ này có nhiều giá trị hơn cả. Và giá trị là ở sự lệch chuẩn.

Bà Trưng với vị thế là người mở trang đầu tiên chống xâm lược phương Bắc nên hầu như bao giờ cũng có mặt trong thơ vịnh sử của Việt Nam. Bài thơ Trưng Vương của Lê Thánh Tông có lẽ là một trong những bài thơ đầu tiên viết về bà xét về mặt thời gian và, quan trọng hơn, về một lối khai thác lệch chuẩn nhân vật lịch sử. Bài thơ ca ngợi không phải đạo đức Nho giáo chung chung, mà truyền thống văn hóa Việt, nhân cách văn hóa Việt Nam trên cơ sở mỹ cảm dân tộc.

Giúp dân dẹp loạn trả thù mình,

Chị với em cùng cất nghĩa binh.

Tô Định bay hồn vang một trận,

Lĩnh Nam mở cõi vững trăm thành.

Mới rày bảo vị ra ơn rộng,

Đã đội hoa quan xuống phúc lành.

Còn nước, còn non, còn miếu mạo,

Nữ trung đệ nhất đấng tài danh.

Ngoài thơ vịnh sử, Lê Thánh Tông còn có nhiều thơ vịnh cảnh: phong cảnh thiên nhiên đất nước và di tích lịch sử. Ở nhóm thơ này, tác giả không chỉ chú ý đến phong cảnh hùng vĩ, tươi đẹp của thiên nhiên đất nước, mà được ông dành nhiều cảm xúc hơn lại chính là cuộc sống của người dân, là đời sống xã hội. Chính đặc điểmn ày thể hiện mối bận tâm của một ông vua sáng, thể hiện cái chất vua của thơ Lê Thánh Tông.

– Đất nhiều cá muối dân no đủ,

Ruộng hiếm hoa màu thuế nhẹ nhàng

(An Bang phong thổ)

– Nhà Nam nhà Bắc đều có mặt

Lừng lẫy cùng ca khúc thái bình

(Canh một)

Nhưng, có lẽ, đặc sắc nhất của thơ nôm Lê Thanh Tông là nhóm thơ vịnh vật. Thơ vịnh sử, vịnh cảnh, dù có ít nhiều lệch chuẩn, nhưng vẫn nghiêng về phương diện chính thống hơn thơ vịnh vật. Bởi, những bài này thuộc văn phong cao, còn thơ vịnh vật thuộc văn phong thấp, nhất là ở những đề tài không thơ, phi thơ như ở Lê Thánh Tông, các bài thơ vịnh cái rế, cái nón, cái kìm, cái đó, cái quạt, cái cối xay, cái đu, ông đầu rau, thằng bù nhìn, quả dưa, củ khoai, rau cải, con cóc, con kiến, con rận, con muỗi, con gà, con voi, người ăn mày… Đây là những vật hết sức tầm thường chỉ tồn tại nhiều ở ca dao tục ngữ, ở lời ăn tiếng nói của người bình dân. Nhưng, Lê Thánh Tông với chất vua cố hữu của mình, với con mắt “lệch lạc nghề nghiệp’ của nhà quản lý con người đã nhìn thấy trong những vật tầm thường, bé mọn ấy, những phẩm chất to lớn, phi thường. Đây là một cái nhìn “thăng hoa” về ông đầu rau:

Chín vạc đặt yên bằng núi

Ai rằng sự chẳng đến muôn dân

Cái vạc ở đây là đồ dùng nấu ăn đặt lên ông đầu rau, nhưng chín vạc, cũng như cửu đỉnh, là tượng trưng cho giang sơn đất nước, và đất nước nhờ ông đầu rau mà được yên bằng. Đó là cái ơn mà muôn dân được hưởng và ai cũng phải thừa nhận. Đọc xong hai câu thơ này người ta thấy hiện lên hình ảnh một trung thần lương tướng của triều đình. Hoặc trong con cóc, tác giả nhìn thấy cả một khí tượng đế vương, kiểu “anh hùng đoán giữa trần ai mới già.”

Miếu đường có thuở vang lừng tiếng

Giúp được dân lành kẻo nắng nôi.

Cái tài của Lê Thánh Tông là ở bất kỳ vật nào, dù bé mọn đến đâu, cái nhìn Nho giáo của ông cũng thấy bóng dáng của một vật khác to lớn hơn, có ý nghĩa hơn. Mà vật khác đó, trong con mắt của người cai trị biết dùng người, thì chỉ có thể là những người có tài giúp dân giúp nước, đạo cao đức trọng. Loại thơ này, người ta gọi là thơ khẩu khí.

Khẩu khí thơ của Lê Thánh Tông bắt nguồn từ quan niệm văn là người. Văn có thể bộc lộ được những gì sâu xa nhất ẩn kín hoặc còn đang ở dạng mầm mống trong con người. Bởi thế, qua thơ văn người ta không chỉ có thể biết được bản tính sâu kín của người đó, mà còn, từ đó, thấy trước được tiền đồ hoặc số phận của anh ta. Chúng ta hãy nhớ lại một giai thoại văn học (mà với tâm thức người Việt Nam thì đôi khi một giai thoại còn thực hơn cả một sự thực lịch sử): từ vế ra đối của ông thầy Vũ vô kiềm tỏa năng lưu khách (Mưa không có then khóa mà giữ được khách), trò một đối lại Sắc bất ba đào nịch dị nhân (Sắc đẹp không có sóng gió mà dìm chết người tài), còn trò hai thì lại đối Nguyệt hữu loan cung bất xạ nhân (Trăng có treo cây cung mà không bắn người). Số phận người thứ nhất tuy tài giỏi nhưng chết vì hiếu sắc, còn người thứ hai tuy tài kém hơn nhưng sau trở thành một bề tôi lương đống của triều đình. Hoặc, khi Hồ Xuân Hương ngã mà bật ra một câu chữa thẹn Giơ tay với thử trời cao thấp/ Xoạc cẳng đo xem đất vắn dài thì khẩu khí này thể hiện bản chất ngang tàng của Bà chúa thơ nôm trong khuôn khổ một xã hội chật hẹp.

Thơ khẩu khí của Lê Thánh Tông đã mang lại cho thơ các bác học bấy giờ một vẻ bình dị, dân dã, một cảm hứng sáng tác mới, đầy sinh khí và hơi thở dân tộc. Nhưng, quan trọng hơn, nó khởi đầu cho một kiểu loại thơ mới. Mỗi một bài thơ là một hình ảnh hay một biểu tượng lấp lửng hai mặt (ambivalent): con cóc – ông vua, ông đầu rau – trung thần, thằng bù nhìn – vị tướng lĩnh… Thế giới của đồ vật cũng là xã hội con người. Kiểu hình tượng lấp lửng hai mặt này ta còn thấy đậm đặc trong thể loại câu đố dân gian và đặc biệt sắc sảo trong đố tục giảng thanh và đố thanh giảng tục… Phải chăng, tôi nghĩ, thơ khẩu khí Lê Thánh Tông và câu đố dân gian là những khởi nguyên quan trọng cho thơ Hồ Xuân Hương sau này?[2]Không phải ngẫu nhiên mà bài thơ Cây đánh đu của một ông vua thơ nôm và bài Đánh đu của một bà chúa thơ nôm lại có nhiều điểm giống nhau về thân xác, nhưng hoàn toàn khác nhau về hồn thơ như vậy. Ông vua trời chọn thì nhìn sự đánh đu bằng con mắt lễ nghi của một thiên tử: Tế hậu thổ khom khom cật/ Vái hoàng thiên ngửa ngửa lòng, còn bà chúa dân phong thì bằng con mắt phồn thực dân dã: Trai đu gối hạc khom khom cật/ Gái uốn lưng ong ngửa ngửa lòng.

Như vậy, Lê Thánh Tông là một nhà nho quân tử, một thi nhân hoàng đế điển hình. Ngôi vị hoàng đế không kéo được ông ra khỏi mẫu người này, mà ngược lại thúc đẩy ông phát động hết mức tiềm năng của con người đó, nhất là chức năng hành đạo. Và một trong chức năng hành đạo đó là làm thơ. Lê Thánh Tông đã mở ra một thời đại khác trong văn học, văn hóa Việt Nam bằng việc lấy Nho giáo làm ý thức hệ chính thống của toàn xã hội. Thời đại Lê Thánh Tông phát triển cả về kinh tế, xã hội lẫn văn hóa. Dĩ nhiên, theo hướng Nho giáo hóa, chính thống hóa và nhà nước hóa. Tuy vậy, Nho giáo Việt Nam lúc này đang ở thế đi lên, những yếu tố tích cực của nó được phát huy và hòa điệu với xu thế đi lên của dân tộc, nên Lê Thánh Tông, một người là biểu tượng của chính thống, của chuẩn mực Nho giáo lại có những lệch chuẩn khá bất ngờ, thú vị. Và chính những lệch chuẩn này đã hé cho chúng ta thấy bên trong những cân đai mũ măng ấy có một con người, con người thi sĩ, với một trái tim đang đập nhịp khỏe khoắn.

  PGS Đỗ lai Thúy

(Theo Thơ Đường luật thời nhà Lê )

[1]Xem Trần Ngọc Vương, Văn hóa Việt Nam: dòng riêng giữa nguồn chung, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội, 2000.

Bài viết Lê Thánh Tông nhà thơ hoàng đế đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

Về dự Đại hội có đại biểu HĐHL Việt Nam; CLB doanh nhân Họ Lê VN, đại diện lãnh đạo HĐ Họ Lê các tỉnh Hà Tĩnh ,Thanh Hóa ,Quãng Bình, Phú Thọ, Nghệ An,TP.Vinh, khách mời cùng đầy đủ các thành viên CLB về dự.

Ngày 14/10 năm 2018 CLB doanh nghiệp – doanh nhân Họ Lê TP Vinh được thành lập, ban đầu chỉ có 25 thành viên, trải qua 4 năm hoạt động, nay đã có hơn 150 thành viên. CLB là nơi kết nối, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm hoạt động, giúp đỡ nhau vượt qua đại dịch, cùng phát triển.

Đại hội lần này đánh giá các mặt đã làm được, những còn tồn tại cần khắc phục và bầu Ban chủ nhiệm mới. Đại hội diễn ra trong không khí vui vẻ, đoàn kết và cầu thị. Ông Lê Bá Quỳnh tiếp tục được bầu giữ chức Chủ tịch CLB doanh nghiệp -doanh nhân Họ Lê TP Vinh nhiệm kỳ 2022- 2025.

Một số hình ảnh trong Đại hội.

LÊ SỬ

Bài viết CLB doanh nghiệp-doanh nhân Họ Lê TP Vinh Đại hội lần thứ 2 đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.