Ban tổ chức cũng đã nhận được những lẵng hoa của Thường trực HĐHL Việt Nam; ôngVõ Văn Hưng, Thứ truỏng Bộ NN và PTNT; của gia đình ông Hà Sỹ Đồng, nguyên Phó Bí thư tỉnh ủy, quyền Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cũ và nhiều doanh nhân, doanh nghiệp con em Họ Lê khắp cả nước.

Một số hình ảnh tại buổi lễ:

Lê Phước Bài

Bài viết Xã Vĩnh Linh (Quảng Trị) tổ chức Lễ giỗ Bà Vương Phi Lê Thị Yến đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

Tới dự đại hội có Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy – Chủ tịch HĐND huyện Đặng Giang Trung, Phó Chủ tịch UBND huyện Hoàng Xuân Hùng, Đại diện BGT Họ Lê Hà Tĩnh cùng một số dòng họ trên địa bàn huyện.

Trên 100 đại biểu, đại diện cho 46 dòng họ, chi họ Lê ở 14 xã, thị trấn trong toàn huyện tham dự Đại hội.

Chủ tịch Hội đồng họ Lê huyện Đức Thọ Lê Bá Quý khai mạc Đại hội.

Thường trực Hội đồng họ Lê Hà Tĩnh tặng hoa chúc mừng.

Lãnh đạo huyện tặng hoa chúc mừng đại hội

Các đoàn đại biểu đại diện họ Lê các huyện, Thị xã trong tỉnh chúc mừng đại hội.

Theo thống kê chưa đầy đủ, toàn huyện Đức Thọ có 46 dòng họ, chi họ ở 14 xã, Thị trấn. Trong đó có những dòng tộc tồn tại từ 500 năm, tiêu biểu như họ Lê Bôi ( Tùng Ảnh ), Lê tộc đại tôn ( Lâm Trung Thủy ), Lê Đắc ( Yên Hồ ), Lê đại tôn 3 phái Đức Hòa ( Hòa Lạc ). Đến thới điểm này, có 6 Khu mộ và Nhà thờ được công nhận Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia và tỉnh.

Ông Lê chí Thành báo cáo quá trình hoạt động nhiệm kỳ qua.

Nhiệm kỳ qua, họ Lê huyện Đức Thọ đã thực hiện có hiệu quả chương trình hoạt động, trọng tâm là hướng về cội nguồn, tri ân Tiên Tổ. Nhiều họ, chi họ đã xây dựng, trùng tu nhà thờ mới, với tổng kinh phí gần 13 tỷ đồng. Huy động quỹ khuyến học, khuyến tài gần 300 triệu đồng. Hàng năm vào các dịp lễ, tết các chi, họ đều tổ chức trao thưởng, động viên con cháu đạt thành tích cao trong học tập, nhất là con cháu hoàn cảnh khó khăn. Hội đồng họ Lê huyện Đức Thọ còn phối hợp tốt với cấp ủy, chính quyền các địa phương làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục con cháu thi đua lao động sản xuất, thực hiện tốt các chỉ thị, NQ của Đảng, pháp luật Nhà nước, chung sức xây dựng NTM, đô thị văn minh. Tổ chức sinh hoạt tín ngưỡng lành mạnh, đúng hương ước của thôn, của xã. Thường xuyên tổ chức các hoạt động tìm về các địa chỉ đỏ.

Nhiệm kỳ 2023 – 2028, Hội đồng họ Lê huyện Đức Thọ phấn đấu 100% gia đình, dòng họ văn hóa, không có người vi phạm pháp luật và tại tệ nạn xã hội. Thực hiện tốt mục tiêu Liên kết dòng tộc, tìm về cội nguồn, tôn vinh tổ tiên, động viên con cháu, hướng tới tương lai.

Phó Chủ tịch UBND huyện Hoàng Xuân Hùng phát biểu cùng Đại hội.

Phát biểu tại đại hội Phó Chủ tịch UBND huyện Hoàng Xuân Hùng đánh giá cao những kết quả của Hội đồng gia tộc họ Lê huyện Đức Thọ, đã góp phần không nhỏ làm nên những thành công của huyện thời gian qua. Mong muốn trong nhiệm kỳ tới, Hội đồng gia tộc họ Lê huyện tiế tục phát huy truyền thống, giáo dục con cháu tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, chung sức xây dựng NTM, đô thị văn minh. Thường xuyên quan tâm, nâng cấp, tu sửa các di tích lịch sử của dòng họ, đáp ứng yêu cầu sinh hoạt tâm linh, tín ngưỡng và giáo dục truyền thống cho con cháu. Vận động con cháu thực hiện tốt quy ước, hương ước, và quy chế của dòng họ, của các địa phương.

Phó Chủ tịch Hội đồng gia tộc họ Lê đại tôn tỉnh Hà Tĩnh Lê Văn Khánh.

 Các tiết mục văn nghệ chào mừng Đại hội:

Thanh Tình – Ngọc Luyến

Bài viết Đại hội Đại biểu họ Lê huyện Đức Thọ nhiệm kỳ II 2023 – 2028 đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

Các thành viên Ban Thường vụ HĐHL Việt Nam đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết. Hội nghị thống nhất các vấn đề cơ bản sau đây: Từ nay đến hết năm 2023, các tổ chức thành viên của Hội đồng tập trung thực hiện các nhiệm vụ việc Họ thường xuyên; HĐHL các tỉnh, thành phố đẩy mạnh các hoạt động dòng họ theo kế hoạch đã đề ra. Đổi mới nội dung và phương thức hoạt động phù hợp với điều kiện thực tiễn; Tập trung thực hiện các nhiệm vụ Đại hội III đã đề ra, đóng góp tích cực vào công tác chuẩn bị, hướng tới Đại hội IV; Tích cực chuẩn bị tốt để Đại hội đại biểu toàn quốc Họ Lê Việt Nam lần thứ IV, nhiệm kỳ 2023-2028 thành công tốt đẹp.

Sau khi nghe Phó Chủ tịch Thường trực Lê Phúc Nguyên báo cáo Quy trình giới thiệu nhân sự, bầu Chủ tịch HĐHL Việt Nam khóa III, cuối nhiệm kỳ 2018-2023, kế nhiệm Chủ tịch Lê Văn Tam (đã có đơn xin thôi nhiệm vụ Chủ tịch HĐHL Việt Nam vì lý do sức khỏe), Ban Thường Vụ đã thảo luận, trao đổi ý kiến dân chủ, thẳng thắn, trách nhiệm cao và tiến hành đề cử, ứng cử, bầu cử vào các vị trí chủ chốt. Kết quả: 100% thành viên Ban Thường vụ nhất trí: Suy tôn Anh hùng Lao động Lê Văn Tam là Chủ tịch danh dự HĐHL Việt Nam; Bầu Trung tướng Lê Phúc Nguyên làm Chủ tịch HĐHL Việt Nam khóa III, nhiệm kỳ 2018-2023; Bầu ông Lê Xuân Thảo, Phó Chủ tịch HĐHL Việt Nam làm Phó Chủ tịch Thường trực HĐHL Việt Nam khóa III, nhiệm kỳ 2018-2023.

Ban Thường vụ quyết định tổ chức  Đại hộị đại biểu Họ Lê Việt Nam lần thứ IV, nhiệm kỳ 2023-2028 trong năm 2023 và sẽ có thông báo chi tiết về thời gian, địa điểm, phân bổ số lượng đại biểu và các nội dung cụ thể khác liên quan đến Đại hội sau khi hoàn tất công tác chuẩn bị cho Đại hội.

Dưới đây là toàn văn Thông báo về kết quả Hội nghị Ban Thường vụ Hội đồng Họ Lê Việt Nam

Hà  Nội, ngày 11 tháng 3 năm 2023

Kính gửi:  – Thường trực Hội đồng Họ Lê các tỉnh, thành phố; Thường trực Hội đồng Khuyến học Họ Lê Việt Nam; Ban Chủ nhiệm CLB Doanh nhân Họ Lê Việt Nam.            

Ngày 11 tháng 3 năm 2023, tại Hà Nội, Ban Thường vụ Hội đồng Họ Lê (HĐHL) Việt Nam đã tổ chức hội nghị kỳ I năm 2023. Chủ tịch HĐHL Việt Nam, Anh hùng Lao động Lê Văn Tam, Phó Chủ tịch thường trực HĐHL Việt Nam, Trung tướng Lê Phúc Nguyên, chủ trì Hội nghị.

I- Sau khi nghe đại diện Thường trực HĐHL Việt Nam trình bày Báo cáo tổng kết hoạt động của HĐHL Việt Nam hai năm 2021, 2022, phương hướng nhiệm vụ việc Họ năm 2023 và Kế hoạch tổ chức Đại hội đại biểu Họ Lê Việt Nam lần thứ IV, nhiệm kỳ 2023-2028, các thành viên Ban Thường vụ đã phát biểu ý kiến.

Phó Chủ tịch thường trực HĐHL Việt Nam, Trung tướng Lê Phúc Nguyên đã tổng kết các ý kiến phát biểu: Từ đầu năm 2020, đại dịch COVID-19 ập đến nước ta, cả nước thực hiện các biện pháp cách ly nghiêm ngặt để phòng chống dịch, do vậy hoạt động của HĐHL Việt Nam ở tất cả các cấp bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trong hoàn cảnh chung có nhiều khó khăn, hạn chế, tuy không tổ chức các hoạt động có quy mô lớn, tập trung đông người, HĐHL các địa phương vẫn duy trì hoạt động, nhất là các việc Họ thường xuyên như củng cố, phát triển tổ chức HĐHL cấp huyện, cấp xã, tri ân tiên tổ, khuyến học, khuyến tài, xây dựng Câu lạc bộ Doanh nhân Họ Lê (CLBDNHL). Thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ do Đại hội đại biểu Họ Lê Việt Nam lần thứ III, nhiệm kỳ 2018-2023, đề ra trong điều kiện phải phòng tránh đại dịch của HĐHL các cấp đã bảo đảm hoạt động của Họ Lê trong cả nước liên tục, không bị ngưng trệ, giành được những kết quả khả quan, đúc kết được những kinh nghiệm bổ ích. Điều cần rút kinh nghiệm là hoạt động của Ban Thường vụ, Thường trực HĐHL Việt Nam chưa kịp thời, một số HĐHL cấp tỉnh, cấp huyện chưa vượt qua được khó khăn do đại dịch COVID-19 gây ra nên hiệu quả hoạt động thấp.

Từ nay đến hết năm 2023, Ban Thường vụ thống nhất nhiệm vụ của HĐHL các cấp, các tổ chức thành viên của Hội đồng (Hội đồng Khuyến học, Câu lạc bộ Doanh nhân) là:

1. Thực hiện các nhiệm vụ việc Họ thường xuyên. HĐHL các tỉnh, thành phố cần đẩy mạnh các hoạt động dòng Họ theo đúng kế hoạch đã đề ra. Tiếp tục nghiên cứu đổi mới nội dung và phương thức hoạt động cho phù hợp với điều kiện bình thường mới, không coi nhẹ quy tắc phòng chống dịch bệnh. Tập trung giải quyết những công việc bị đình trệ, chưa thực hiện đúng tiến độ vì dịch bệnh và các điều kiện khách quan khác. Tiếp tục coi công tác củng cố, phát triển tổ chức dòng Họ ở các cấp là nhiệm vụ trọng tâm. Những HĐHL cấp tỉnh đủ điều kiện tổ chức đại hội cần sớm tổ chức đại hội nhiệm kỳ, củng cố tổ chức, bổ sung, kiện toàn nhân sự Ban Chấp hành để hoạt động hiệu quả hơn. Hội đồng Khuyến học Họ Lê (HĐKHHL) Việt Nam nắm chắc tình hình hoạt động khuyến học, khuyến tài, đưa hoạt động vinh danh, khuyến tài, khuyến học vào nền nếp, công khai, minh bạch, bền vững. CLBDNHL Việt Nam sâu sát cơ sở, phát hiện nhiều nhân tố tích cực, động viên doanh nhân Họ Lê đồng hành, hỗ trợ các hoạt động dòng Họ. Công tác truyền thông qua trang Web holevietnam.vn tiếp tục đa dạng hóa thông tin, phản ánh kịp thời các hoạt động của HĐHL các cấp và truyền thông, giáo dục niềm tự hào về truyền thống Họ Lê Việt Nam. Nghiên cứu biên soạn, ấn hành các sản phẩm truyền thông, các bản gia phả có giá trị đáp ứng yêu cầu cơ sở. Xuất bản bản tin Họ Lê số chuyên đề về đức vua Lê Thái Tổ và Khởi nghĩa Lam Sơn, hướng tới Đại hội đại biểu Họ Lê Việt Nam lần thứ IV, nhiệm kỳ 2023-2028.

HĐHL các địa phương tập trung thực hiện các mục tiêu nhiệm vụ Đại hội III đề ra và đóng góp tích cực vào các công việc chuẩn bị, hướng tới Đại hội IV.

2. 2. Tích cực chuẩn bị thật tốt để Đại hội đại biểu toàn quốc Họ Lê Việt Nam lần thứ IV, nhiệm kỳ 2023-2028, thành công tốt đẹp.

Việc tổ chức Đại hội đại biểu Họ Lê Việt Nam lần thứ IV, nhiệm kỳ 2023-2028 là đúng qui định của Quy ước của HĐHL Việt Nam do Đại hội đại biểu Họ Lê Việt Nam lần thứ III, nhiệm kỳ 2018-2023 thông qua, cần được tổ chức trong năm nay. Ban Thường vụ thống nhất với Kế hoạch tổ chức Đại hội đại biểu Họ Lê Việt Nam lần thứ IV, nhiệm kỳ 2023-2028 do Thường trực đề xuất và nhấn mạnh: Các việc chuẩn bị cho Đại hội như: thành lập Ban chỉ đạo Đại hội, các tiểu ban phục vụ Đại hội: Văn kiện, Nhân sự, Tuyên truyền; Tổ chức và phục vụ đại hội; Tài chính, cần triển khai ngay. Quá trình chuẩn bị Đại hội, Ban Chỉ đạo tổ chức Đại hội cần tranh thủ sự giúp đỡ, tạo điều kiện của các tổ chức, cơ quan, đơn vị để chuẩn bị và tổ chức thành công Đại hội bảo đảm trang trọng, chất lượng, hiệu quả thiết thực, tiết kiệm. HĐHL các tỉnh, thành phố chủ động tuyên truyền về ý nghĩa của Đại hội đại biểu Họ Lê Việt Nam lần thứ IV, nhiệm kỳ 2023-2028, vận động bà con dòng họ, các doanh nhân, doanh nghiệp tích cực ủng hộ về phương tiện, vật chất tổ chức đại hội, bầu đại biểu dự Đại hội và giới thiệu đại biểu tham gia Ban Chấp hành HĐHL Việt Nam khóa mới.

II- Ban Thường vụ đã nghe Phó Chủ tịch Thường trưc, Trung tướng Lê Phúc Nguyên, báo cáo Quy trình giới thiệu nhân sự , bầu Chủ tịch HĐHL Việt Nam khoá III, nhiệm kỳ 2018-2023.

Báo cáo nêu rõ: Cuối năm 2020, Anh hùng Lao động Lê Văn Tam, có đơn xin thôi nhiệm vụ Chủ tịch HĐHL Việt Nam vì lý do sức khỏe. Tại Hội nghị Thường trực mở rộng của HĐHL Việt Nam ngày 8-1-2021, Thường trực đã thảo luận và chấp nhận đề nghị nói trên. Thường trực Hội đồng Họ Lê Việt Nam ghi nhận và đánh giá rất cao đóng góp của Chủ tịch Lê Văn Tam đối với sự phát triển của HĐHL Việt Nam liên tục trong 15 năm qua. Cùng với tập thể Thường trực, Ban thường vụ và Ban chấp hành, Chủ tịch Lê Văn Tam đã phát huy sức mạnh tập thể và nêu cao tinh thần gương mẫu dồn tâm huyết, thời gian và cả tiền bạc để thực hiện nhiều việc lớn nhằm duy trì và phát triển, nâng cao vị thế của HĐHL Việt Nam. Thường trực HĐHL Việt Nam cũng thống nhất đề nghị HĐHL Việt Nam có hình thức vinh danh xứng đáng nhất đối với những đóng góp và cống hiến to lớn của Chủ tịch Lê Văn Tam đối với dòng họ.

Sau khi có đơn xin nghỉ, Chủ tịch Lê Văn Tam ủy quyền cho Phó Chủ tịch Thường trực Lê Phúc Nguyên điều hành công việc. Hội nghị quyết định tiến hành sớm hội nghị Ban Thường vụ và Hội nghị thường niên HĐHL Việt Nam năm 2021 để triển khai nhiệm vụ việc Họ và kiện toàn chức danh Chủ tịch. Tuy vậy, do đại dịch COVID-19 diễn ra trong thời gian khá dài, việc kiện toàn chức danh Chủ tịch HĐHL Việt Nam chưa được thực hiện. Thường trực HĐHL Việt Nam nhận thấy, việc kiện toàn nhân sự Chủ tịch HĐHL Việt Nam, cũng như việc kiện toàn các cơ quan lãnh đạo của HĐHL Việt Nam là một trong những công tác quan trọng nhất trong quá trình xây dựng và phát triển của tổ chức HĐHL Việt Nam hiện nay, đặc biệt khi chúng ta chuẩn đang chuẩn bị tiến hành Đại hội đại biểu Họ Lê Việt Nam lần thứ IV, nhiệm kỳ 2023-2028. Vì vậy, theo qui định tại Điều 12 trong Quy ước của Hội đồng Họ Lê Việt Nam đã được Đại hội đại biểu Họ Lê Việt Nam lần thứ III, nhiệm kỳ 2018-2023, thông qua, trên tinh thần đoàn kết, dân chủ, với tinh thần trách nhiệm cao nhất, đề nghị Ban Thường vụ phân tích kỹ, đánh giá toàn diện tình hình nhân sự thực tế hiện nay, lựa chọn các vị đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện quy định để giới thiệu Ban Chấp hành HĐHL Việt Nam quyết định trong phiên họp tới.

Các thành viên trong Ban Thường vụ đã đã tiến hành thảo luận, trao đổi ý kiên dân chủ, thẳng thắn, có tính xây dựng cao.

Cuối cùng, Ban Thường vụ nhất trí 100%:

– Suy tôn Anh hùng Lao động Lê Văn Tam là Chủ tịch danh dự HĐHL Việt Nam.

– Bầu Trung tướng Lê Phúc Nguyên làm Chủ tịch HĐHL Việt Nam khoá III, nhiệm kỳ 2018-2023.

– Bầu ông Lê Xuân Thảo, Phó Chủ tịch HĐHL, làm Phó Chủ tịch thường trực HĐHL Việt Nam khoá III, nhiệm kỳ 2018-2023.

III- Về hội nghị HĐHL Việt Nam trong năm 2023: Ban Thường vụ quyết định triệu tập họp sau khi các việc chuẩn bị cho Đại hội đại biểu Họ Lê Việt Nam lần thứ IV, nhiệm kỳ 2023-2028, đã căn bản xong.

TM. BAN THƯỜNG VỤ

Chủ tịch HĐHL Việt Nam

(đã ký)

Trung tướng Lê Phúc Nguyên

Bài viết Những nội dung quan trọng của Hội nghị Ban Thường vụ Hội đồng Họ Lê Việt Nam (Kỳ I năm 2023) đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

Di tích nhà thờ và mộ Phó tướng Quản Khê hầu Lê Quang Đại

Nhân kỷ niệm 550 năm, Vua Lê Thánh Tông lập Đạo Thừa tuyên Quảng Nam (1471-2021) và ngày Giỗ Ngài Cai tri Phó tướng Quản Khê hầu Lê Quang Đại của tộc Lê Quang – Năng An, chúng tôi tìm hiểu thân thế sự nghiệp của Ngài Lê Quang Đại, cũng như tìm hiểu thêm các công thần Đỗ Đại, Lê Đại, Đỗ Khuyển được ghi trong các nguồn tư liệu chính sử, tư liệu khác để làm sáng tỏ Ngài Lê Quang Đại có mối liên hệ như thế nào về huyết thống, nhân thân với các Ngài có tên trên.

1. Về hành trạng, thân thế sự nghiệp của Đỗ Khuyển, Đỗ Đại, Lê Khuyển, Lê Đại qua các nguồn tư liệu:

1.1. Hành trạng mang tên Đỗ Khuyển, Đỗ Đại, Lê Khuyển:

– Theo Đại Việt sử ký toàn thư (bản Chính Hòa 1697 viết dưới triều Hậu Lê) [1]:  

‘’Có người cáo giác Đại đô đốc Lê Ngân thờ Phật Quan Âm trong nhà để cầu mong cho con gái mình là Huệ phi được vua yêu. Vua ngự ra ở cửa Đông thành, sai Thái giám Đỗ Khuyển dẫn 50 võ sĩ lục soát nhà Ngân, bắt được tượng Phật và các thứ vàng bạc, tơ lụa. Ngày hôm sau, Ngân vào chầu, bỏ mũ ra để tạ tội. Vua sai bắt nô tì nhà Ngân để tra hỏi’’(trang 393, 394, sđd)

‘’Mùa thu, tháng 8, vua cho là quân tinh nhuệ của giặc đều ở Nghệ An cả, các xứ Đông Đô của chúng nhất định suy yếu,bèn tăng thêm binh tượng, sai bọn Khu mật đại sứ Phạm Văn Xảo, Thái úy Lê Triện, Thái gám Lê Khả, Á hầu Lê Như Huân, Lê Bí đem hơn 3.000 quân 1 thớt voi đi tuần các xứ Thiên Quan , Quảng Oai, Quốc Oai, Gia Hưng, Quy Hóa , Đà Giang, Tam Đới , Tuyên Quang để cắt đứt đường viện binh của giặc từ Vân Nam sang; bọn thái úy Lê Bị, Thái giám Lê Khuyển [20a] đem 2.000 quân và1 thớt voi đánh ra các xứ Khoái Châu, Bắc Giang, Lạng Giang để chặn viện binh từ Lưỡng Quảng tới; bọn Tư không Lê Lễ và Lê Xí thì đem tinh binh tiến sau đaể phô trương thanh thế. Quân ta đi đến đâu, không mảy may xâm phạm của dân, chợ búa không thay đổi hàng quán. Vì thế, các lộ ở Đông Đô và các xứ phiên trấn, chỗ nào cũng vui mừng, tranh nhau mang trâu dê cơm rượu đến khao quân lính và đều hưởng ứng vây đánh các thành giặc. Quân Minh chỉ còn ngồi giữ để đợi viện binh mà thôi’’(trang 326, sđd).

Vua sai các tướng chia quân đi đánh các thành: Quốc Hưng đánh hai thành Điêu Diêu , và Thị Cầu; [26a] Lê Khả và Lê Khuyển đánh thành Tam Giang ; Lê Sát, Lê Thụ, Lê Lý, Lê Lãnh và Lê Triện đánh thành Xương Giang ; Lê Lựu và Lê Bôi đánh thành Khâu Ôn’’ (trang 330, sđd)

‘’Ngày 15, quân Minh đại bại, ta chém hơn 5 vạn thủ cấp giặc, bắt sống bọn Thôi Tụ, Hoàng Phúc và hơn 3 vạn tên, thu được vũ khí, ngựa chiến, vàng bạc, vải lụa nhiều không kể xiết. Còn những kẻ chạy trốn thì trong khoảng không đến 5 ngày đều bị bọn chăn trâu kiếm củi bắt gấn hết, không sót tên nào.

Bấy giờ Tổng binh Vân Nam là Kiềm quốc công Mộc Thạnh cùng với bọn Phạm Văn Xảo, Lê Khả, Lê Trung, Lê Khuyển cầm cự nhau ở Lê Hoa’’ (trang340, sđd)  

‘’Tháng 5, ngày mồng 3, ban biển ngạch công thần cho 93 viên: Huyện thượng hầu 3 người là Lê [67a] Vấn, Lê Sát, Lê Văn Xảo. Á thượng hầu 1 người là Lê Ngân. Hương thượng hầu 3 người là Lê Lý, Lê Văn Linh, Lê Quốc Hưng, Đình thượng hầu 14 người là Lê Chích, Lê Văn An, Lê Liệt, Lê Thố, Lê Lễ, Lê Chiến, Lê Khôi, Lê Đính, Lê Chuyết, Lê Lỗi, Lê Nhữ Lãm, Lê Sao, Lê Kiệm, Lê Lật. Huyện hầu 14 người là: Lê Bị, Lê Bì, Lê Bĩ, Lê Náo, Lê Thụ, Lê Lôi, Lê Khả, Lê Bồi, Lê Khả Lang, Lê Xí, Lê Khuyển, Lê Bí,…’’ (trang 357, sđd)  

‘’Lấy Lê Khuyển làm Nhập nội thiếu úy, Tham tri Hải tây đạo chư vệ quân sự thái giám như cũ; Lệ Khiêm làm đô [4b] áp nha tri tả ban sự’’ (trang 365, sđd).

‘’Mùa thu, tháng 7, thăng thiếu úy tham tri Hải Tây đạo chư vệ quân sự Lê Khuyển làm Tham tri chính sự, gia bổng thánh tráng sĩ vệ tổng quản thiếu úy tham tri chính sự’’ (trang 389, sđd).  

‘’Lê Quán Chi, con trai Đại đô đốc Lê Khuyểnđang đêm tụ tập đánh giết người ở giữa chợ. Việc bị phát giác, Quán Chi phải hạ ngục, cung xưng dây dưa tới hơn 10 người là con cái nội quan và các quan chức khác (trang 415, sđd).

‘’Lấy các Tham tri chính sự Lê Thận, Đỗ Đại, Nguyễn Xí, Lê Thụ làm tri từ tụng sự’’ (trang 390, sđd). 

– Theo Lam Sơn sự tích lịch đại đế vương [2]:

Tại phần cảm ân nghĩa ghi chép sự thật Lam Sơn khai quốc công thần, trong số 135 người có tên Đỗ Đạiở vị thứ 29 với lý lịch: ‘’Đỗ Đại người xã Thạnh Mỹ, huyện Lôi Dương, Long Hổ thượng tướng Liệt hầu ; thăng Bảo Thái công thần ; Hành quân Tổng quản; phụng Thánh chư quân Thái giám ; Nội ngoại chư dịch Thái phó Bảo công’’ (trang, sđd).  

– Theo Khâm Định Việt sử thông giám cương mục (viết triều Nguyễn bởi Quốc  sử quán triều Nguyễn) [3]:

Có người cáo tỏ rằng nhà Lê Ngân thờ Phật Quan Âm để cầu mong cho con gái là Huệ phi được vua yêu chiều. Bấy giờ nhà đang ngự ở cửa Đông trong thành, bèn sai Thái giám Đỗ Đại dẫn 50 võ sĩ đến khám nhà Lê Ngân, soát thấy có pho tượng Phật để thờ, vàng, bạc, và lụa màu. Nhà Vua sai bắt nô tì của Lê Ngân để xét hỏi’’(trang 919, sđd).

– Theo Lam Sơn thực lục (bản dòng họ Lê Sát)[4]: là tác phẩm văn xuôi bằng chữ Hán được biên soạn theo lệnh của vua Lê Thái Tổ được viết từ ngày mồng 6, tháng 12, năm Thuận Thiên thứ 4 (1431).

Biển ngạch công trạng của Đổ Khuyển như sau: ‘’Đỗ Khuyển được xếp thành tích II30 VĐ14 tức là có người tên trong khởi nghĩa Lam Sơn được ghi trong Lam Sơn thực lục, biển ngạch công thần được phong là Liệt hầu’’ (trang 218-219, sđd).

Bảng phong 93 công thần khởi nghĩa Lam Sơn gồm các hạng từ trên xuống dưới như sau:

Danh sách 14 người phong liệt hầu: ‘’Liệt hầu thập tứ nhân: Lê Bị, Lê Văn Ba, Lê Bôi, Lê Náo, Lê Nhi, Lê Lôi, Lê Khả, Lê Bồi, Lê Lãng, Lê Xí, Lê Bí, Lê Trung, Lê Thụ, Lê Khuyển’’ (trang 175-176, sđd).

1.2- Về thân thế sự nghiệp của Đỗ Khuyển [5], [6]:

Đỗ Khuyển: Ông người xã Diên Hào, huyện Lôi Dương. Đỗ Khuyển là con Đỗ Lỗi, làm quan cuối thời Trần và bà Lê Thị, quê làng Thịnh Mỹ, xã Đa Mỹ cùng huyện. Thân phụ ông hy sinh trong trận chiến chống giặc Minh thời Hồ Quý Ly. Sớm ý thức về thù nhà nợ nước, Đỗ Khuyển tìm đến lam Sơn xin làm gia thần cho Lê Lợi, được thu nhận và cho học võ nghệ.

Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa xung Bình Định Vương, dùng Đỗ Khuyển làm vệ sĩ. Buổi đầu khởi nghĩa muôn vàn gian lao, Đỗ Khuyển không hề xa rời chủ tướng nửa bước.

Tháng Giêng năm Bính Ngọ ( 1426), Đỗ Khuyểncùng Trần Nguyên Hãn, Lê Thiệt phục binh tại cầu Giát nhử quân giặc ở thành Diễn Châu kéo ra càn quét. Nghĩa quân nổi dậy bất ngờ chém đầu tướng Minh Vĩ Phượng và tướng ngụy Nguyễn Vinh. Tháng 8 năm ấy, Lê Lợi cho là quân tinh nhuệ của giặc đều ở thành Nghệ An cả, xứ Đông Đô quân ít, sức yếu bèn chia quân đi tuần tiễu đất Bắc để gây thanh thế. Đỗ Khuyểncùng thiếu úy Đỗ bí đem 200 quân và một con voi đi tuần các xé Khoái Châu, Bắc Giang, Lạng Giang để chặn viện binh ở lưỡng quảng sang. Nghĩa quân đi tới đâu cũng không phạm mảy may của dân, cho nên địa phương đều tranh nhau đem trâu, dê, cơm, rượu đến khao quân và hưởng ứng vây thành lũy giặc. Bởi thế, quân Minh chỉ còn cách đóng chặt cửa thành cố thủ, để đợi quân ngoài đến cứu viện. Đến tháng 12, Lê Lợi sai Trịnh Khả, Đỗ Khuyển đánh thành Tam Giang.

Đầu tháng giêng năm Đinh Mùi ( 1427), sau khi hạ thành Tam giang, Trịnh Khả và Đỗ Khuyển đóng giữ ở bên ngoài cửa Đông ( thành Đông Quan) cùng Đinh Lễ ở cửa Nam, Lê Chửng, Nghi Phúc ở cửa Tây, Lý Triện ở cửa Bắc, phối hợp vây hãm thành Đông Quan. Tháng 9 năm Đinh Mùi (1427), viện binh quân Minh chia 2 đường kéo sang xâm lược nước ta. Trong khi Liễu Thăng đánh vào cửa ải phá lũy, đạo quân Mộc Thạnh đánh vào cửa ải Lê Hoa. Bị nghĩa quân do các tướng Phạm Xuân Xảo, Trịnh Khảo, Lê Trung, Đỗ Khuyểnchặn đánh ngay tại cửa ải Lê Hoa. Lê Lợi gửi mật thư bảo Trịnh Khả, Đỗ Khuyển chỉ cốt cầm cự, tạo thế bất ngờ là chắc thắng. Đúng như Bình Đình Vương Lê Lợi dự đoán, Kiềm Quốc Công Mộc Thạnh tuổi già, từng trải công việc đã nhiều nên không khinh tiến, có ý chờ xem phía đạo quân An Viễn hầu Liễu Thăng binh tình ra sao rồi mới quyết định. Lê Lợi cho một tên chỉ huy của giặc bị ta bắt trong trận chi Lăng mang ấn, sắc, thư phù cho liễu Thăng đưa đến dinh quân Mộc Thạnh. Mộc Thạnh và tướng sĩ trông thấy đều hoang mang lo sợ. Đỗ Khuyển cùng Trịnh Khả, Phạm Văn Xảo dấn đầu trông tới đánh đuổi quân giặc, thắng lớn ở ngoài Nước Lạnh và Đan Xá, chém hơn một vạn thủ cấp, bắt được người và ngựa đều trên một nghìn, số bị chết đuối ở khe suối thì không kể xiết. Mộc Thạnh chỉ một mình một ngựa chạy thoát. Nghĩa quân bắt được khí giới, của báu, xe lương nhiều hơn so với trận thắng Xương Giang của đạo quân Thôi Tụ, hoàng phúc.

Tháng tư năm Mậu Thân (1428), vua ban biển nghạch cho 93 công thần, Đỗ Khuyển thuộc loại 14 người được phong tước huyện hầu. Tháng 11 năm ấy, vua ngự về Tây Đô (Lam Sơn) bái yết Sơn Lăng. Hôm vua trở về Đông đô (Hà Nội), đêm đã khuya có lệnh mở cổng thành đón ngự giá. Đỗ Khuyển coi giữ các vệ cấm binh, đứng trên cổng thành nói vọng xuống: “đêm tối khó phân biệt, không dám vâng theo chiếu”. Vua sai quân cầm đuốc sáng soi cao cho tỏ, Đỗ Khuyển nhận rõ đích xác là nhà vua mới cho mở cổng thành hộ thánh giá vào cung.

Cũng trong năm này, Đỗ Khuyển được Vua Lê Lợi ban quốc tính Lê (Lê Khuyển) cùng với các công thần Nhà Lê mang họ khác như: Phạm Văn Xảo (Lê Văn Xảo)

Năm Thuận Thiên thứ 3 (1430), Đỗ Khuyển được tiến phong tổng quản, ban kim phù vẫn coi quân cấm vệ.

Vua Thái Tông lên ngôi, Đỗ Khuyển được phong nhập nội thiếu úy tham tri Haỉ Tây đạo chư vệ quân kiêm thái giám như cũ.

Tháng 7 năm Đinh Tỵ (1437), vua gia phong cho Đỗ Khuyển làm tham tri chính sự.

Tháng 3 năm Tân Dậu (1441), Đỗ Khuyển hộ giá vua đi đánh Nghịch Nghiễm ở Châu Thuận Mỗi, bắt sống tướng Ai Lao là đạo quân Mông và vợ con ở động La Phe đảng đạo Nghiễm là Sinh Tượng và Chàng Đồng cũng bị bắt; Nghiễm thế cùng ra hàng. Vua đem quân về, dâng tù cáo thắng trận ở Thái Miếu, ban chức nhập nội tư mã cho Đỗ Khuyển.

Đời Nhân Tông, năm Thái Hòa thứ nhất (Qúy Hợi –1443), Đỗ Khuyển được tiếp phong nhập nội Đô Đốc bình chương quân quốc trọng sự.

Tháng Giêng năm Kỷ Mão (1459), Đỗ Khuyển bị bệnh nặng. Nhà vua ban cấp tiền, sai quan ngự y tới trị bệnh. Nhưng bệnh tình quá nặng, vua thân hành đến thăm, hồi lâu ông mất. Đó là ngày 17 tháng giêng năm Diên Ninh thứ 6. Vua lệnh nghỉ chầu 3 ngày, tặng chức Thái Sư cho Đỗ Khuyển.

Ông có 9 người con trai 13 người con gái. Con trai làm quan võ. Con gái lấy chồng vào các nhà Khuyểnthần như Nguyễn Như Lãm, Lê Văn Linh, Nguyễn Thuận….

1.3. Hành trạng nhân vật mang tên Lê Đại:

– Theo Lam Sơn thực lục (bản dòng họ Lê Sát)[2]:

Lê Đại được xếp thành tích IVB12 tức là người thứ 12 có công ở Lũng Nhai (Hội thề Lũng Nhai 1416), công hạng 2 (A: hạng 1, B: hạng 2, C: hạng 3). Ngoài ra không tìm thấy thông tin nào khác mang tên Lê Đạitrong Lam Sơn thực lục cũng như các tư liệu chính sử khác như Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử thông giám cương mục. Trong Lam Sơn thực lục, nếu một công thần tham gia khởi nghĩa Lam Sơn hy sinh trong trận mạc thì được ghi rõ công trạng và hy sinh (chết) trong bản phong công trạng của Vua Lê Lợi. Đối với nhân vật Lê Đại không thấy ghi hy sinh, nghĩa là sau cuộc kháng Minh thành công, ông vẫn còn sống, tiếp tục phò Nhà Lê (trang 219, sđd).

Qua hành trạng Lê Đại Có hai ông trùng tên Đại: Lê Đại và Đỗ Đại (Đỗ Khuyển, Lê Khuyển) tham gia khởi nghĩa Lam Sơn ghi trong Lam Sơn thực lục là hai người khác nhau.

1.4. Về thân thế sự nghiệp của Lê Quang Đại[7]:

Theo gia phả họ Lê Quang làng Năng An: hành trạng của Cai tri phó tướng Quản khê hầu Lê Quang Đại – Tiền Hiền Họ Lê Quang Làng Năng An như sau:

Ông Lê Quang Đại có tên: Ông Gốc, sinh khoảng đầu thế kỉ XV (1400) tại làng Mía (Cổ) bên  hữu ngạn sông Chu (Thanh Hóa), nay là thôn Thịnh Mỹ xã Thọ Diên huyện Thọ Xuân – tỉnh Thanh Hóa, sinh ra trong một gia đình nghèo, cha mẹ làm nghề chài lưới ven sông Chu. Cha mẹ mất sớm khi ông mới lên 6 – 7 tuổi, được gia đình Lê Lợi cưu mang nhận vào giúp việc vặt trong nhà.

Dưới sự cai trị hết sức tàn bạo của nhà Minh. Lê Lợi đã sớm ý thức cảnh nô lệ của nhân dân, đứng ra quy tụ nhân tài, nhân sĩ trong khắp nước chuẩn bị khởi nghĩa. Đầu năm 1416, Lê Lợi cùng 18 người trong bộ chỉ huy khởi nghĩa đã tổ chức hội thề Lũng Nhai (Thanh Hóa), ngày 2 tháng giêng Mậu Tuất (7/2/1418) Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn và tự xưng Bình Định Vương. Lúc này, Lê Quang Đại được tin dùng và giao việc làm giao liên cho quân khởi nghĩa.

Trong suốt 10 năm kháng chiến chống giặc Minh (1418-1427) có những lúc quân khởi nghĩa bị bao vây mấy tháng liền ở rừng Chi Linh, lương thực cạn kiệt phải ăn củ chuối, rau rừng thay cơm bữa. Mặc dù vậy, Lê Quang Đại cùng với binh sĩ không nao núng, một lòng một dạ với chủ tướng và hoàn thành xuất sắc mọi việc được giao cho, đã đóng góp nhiều việc quan trọng trong suốt cuộc kháng chiến chống quân Minh đến khi thắng lợi hoàn toàn (1427).

Đầu năm 1428 (Mậu thân) tháng 6 Lê Lợi lên ngôi hoàng đế Lê Thái Tổ đặt niên hiệu Thuận Thiên, ban thưởng cho các công thần. Lê Quang Đại được Vua ban tước Hầu hiệu là Quản Khê.

Trong suốt các triều đại từ Lê Thái Tổ, Lê Thái Tông, Lê Nhân Tông ông hết lòng tận tụy, trung thành với nhà Hậu Lê.

Năm 1470 quân Chiêm Thành kéo quân sang đánh úp Hóa Châu của nước Đại Việt, quân Chiêm rất hung bạo, bắt hàng ngàn người ở Hóa Châu đưa về nước làm nô lệ. Năm 1471 Minh quân Lê Thánh Tông hạ chiếu thân chinh dẫn 26 vạn binh đi chinh phạt Chiêm Thành. Trong đoàn binh có Lê Quang Đại được giao chức Cai Trị Phó Tướng. Tháng 6 năm 1471 (Tân mão) đại thắng quân Chiêm, Lê Quang Đại được cắt cử ở lại cai quản vùng đất mới. Sau đó ông Lê Quang Đại đã đưa cả gia đình gồm phu nhân, con gái và hai con trai từ Thanh Hóa vào thừa tuyên Quảng Nam (Đạo thứ 13) vừa mới thành lập. Ông được  giao trấn thủ vùng đất phía đông phủ Tư Nghĩa. Ban đầu ở Cổ Lũy về sau ông tìm đến vùng đất phì nhiêu bên hữu ngạn Vệ Giang (Sông vệ ngày nay). Tại đây, Ông cùng 2 con (trưởng Lê Quang Mậu, thứ nam Lê Quang Vệ) cùng với các cư dân từ phía Bắc vào, đã khai hoang được 300 mẫu ở Châu Lư (Chân Lư) 38 mẫu ở Đồng Xe và 20 mẫu ở An Bàn (Long Bàn – Sông Vệ ngày nay). Tất cả số ruộng đất này được cấp theo định xuất cho các cư dân, trích lập quỹ đất để cấp cho cư dân đến sau, phần còn lại sung vào công điền, công thổ. Từ đây ông đã thành lập làng Toàn An (xưa) nay cãi là làng Năng An.

Năm Bảo Đại Thứ 19 (1943) Ông được Hoàng đế sắc phong Dực Bảo Trung Hưng Linh phò chi thần (giao cho dân làng thờ phụng như một vị thần) và công nhận là Tiền Hiền khai khẩn làng Toàn An (Năng An). Hai con của Ông đã có công lớn trong công cuộc khai khẩn đất đai, lập làng, đã được triều đình công nhận và phong tước: con trưởng Lê Quang Mậu là Mậu TàiHầu, con thứ Lê Quang Vệ là Vệ Tài Bá. Hai ông lập thành hai phái:

Phái Nhất con cháu: Mậu Tài Hầu

Phái Nhì con cháu: Vệ Tài Bá

Các thế hệ lưu hạ đến nay được 22, 23 đời. Con cháu hai phái phân cư khắp trong Nam ngoài Bắc, Tây Nguyên và Hải Ngoại

Năm 2003, Mộ và nhà thờ Tiền Hiền Lê Quanglàng Năng An được UBND Tỉnh Quảng Ngãi cấp bằng công nhận di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh cấp tỉnh, thành phố.

Hằng năm vào ngày mùng 10 tháng 03 âm lịch, con cháu khắp nơi tề tựu về nhà thờ làm lễ Rước sắc phong, lễ tế nêu danh công đức Tiền Hiền, dâng hương và báo công lên Tiền Nhân. Con cháu trong toàn  tộc luôn luôn nêu cao và giữ vững hào khí “Lam Sơn” xưa, ghi ơn sâu sắc lớp lớp các thế hệ Tiền Nhân, dù cho thế cuộc đổi thay, con tạo xoay vần:

Vệ Giang muôn đời vẫn chảy

Dòng họ Lê Quang mãi mãi trường tồn

Toàn Tộc Lê Quang đoàn kết, đồng lòng hướng đến tương lai sáng lạng !

2. Bàn luận:

2.1. Đỗ Khuyển, Lê Khuyển và Đỗ Đại là một người?

Trong công cuộc kháng chiến chống quân Minh dưới sự khởi xướng và tụ nghĩa của Lê Lợi trong khởi nghĩa Lam Sơn bắt đầu từ Hội thề Lũng Nhai (1416) đến khi kết thúc cuộc kháng chiến kết thúc, giang sơn Đại Việt thu về một mối (năm 1428), Vua Lê Thái Tổ đã ban quốc tính cho các công thần có công với Nhà Hậu Lê của các họ khác như Phạm Vân (Lê Vấn), Trịnh Khả (Lê Khả), Võ Liễu (Lê Liễu), Doãn Nổ (Lê Nổ)…Phải chăng trường hợp Đỗ Khuyển cũng nằm trong trường này? Nếu Đỗ Khuyển được ban quốc tính sẽ được gọi là Lê Khuyển; Đỗ Đại sẽ được gọi là Lê Đại. Phải chăng Đỗ Khuyển còn có tên gọi khác là Đỗ Đại?  Qua khảo cứu các tư liệu, chúng tôi lần lượt phân tích để làm sáng tỏ những vấn đề quan tâm trên.

Theo tác giả Phan Đại Doãn và cộng sự vào đấu năm 1977 đã tìm thấy bản sao chữ Hán “Khai quốc công thần Thái sư Định Quốc công Đỗ Đại bi sự tích” tại một gia đình ở thôn Mật, xã Thiệu Phúc, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Sau đó,  nhóm tác giả đãnhờ ông Phạm Văn Kinh, Nghiên cứu viên Viện Sử học trở lại gia đình ở thôn Mật (đang giữ văn bản) đối chiếu kiểm tra bản sao. Tiếp đó, bản thân tác giả Phan Đại Doãn nhận được văn bản của PGS. Jao Ta Kao người Nhật gửi tặng. Qua khảo sát, tác giả nhận thấy đây là bản sao lại văn bia thần đạo Đỗ Khuyển; không rõ đây là bản sao lần thứ mấy. Nhóm tác giả cho rằng Đại là tên do con cháu ông thay đổi về sau. Khuyển có nghĩa là chó, nghe không được đẹp, nên con cháu đổi thành Đại. Chữ Khuyển và chữ Đại – có tự dạng giống nhau [8.]

Chính vì vậy, trong các tư liệu chính sử như Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Lam Sơn thực lục, chúng tôi thấy có đoạn viết tên là Đỗ Khuyển, có đoạn viết tên là Đỗ Đại. Còn tên Lê Khuyển là tên ban quốc tính Lê như các công thần khác, ví dụ:  Lê Bị (Đỗ Bị), Lê Lôi (Trịnh Lôi), Lê Khả (Trịnh Khả), Lê Xí (Nguyễn Xí), Lê Bí (Đỗ Bí), Lê Khắc Phục (Trịnh Khắc Phục)…

Qua các tư liệu, chúng tôi thấy rằng Đỗ Khuyển chính là Đỗ Đại và có họ tên ban quốc tính là Lê Khuyển tức là Đỗ Khuyển, Đỗ Đại và Lê Khuyển là một người.

Căn cứ Lam Sơn thực lục (bản dòng họ Lê Sát), theo bảng phong công trạng cho thấy rằng trong thời kỳ khởi nghĩa Lam Sơn thành công, Đức Vua Lê Thái tổ xét phong công trạng tìm thấy tên Đỗ Khuyển và Lê Đại, nhưng không tìm thấy tên Đỗ Đại. Trong Lam Sơn thực lục, Đỗ Khuyển và Lê Đại với công trạng khác nhau. Chúng tôi chưa tìm thấy tên Lê Quang Đại, cũng như chưa tìm thấy tên Lê Đại trong Đại Việt sử ký toàn thư và Khâm Định Việt sử thông giám cương mục cũng như trong Đại Việt thông sử [9] là những tư liệu chính sử của nước ta viết vào giai đoạn lịch sử Nhà Lê sơ. Tuy nhiên, theo gia phả Lê Quang – Năng An có ghi Ngài Lê Quang Đại tham gia khởi nghĩa Lam Sơn được Vua tin dùng và làm giao liên cho quân khởi nghĩa. Về Lê Đại trong Lam Sơn thực lục và Lê Quang Đại trong gia phả của tộc Lê Quang – Năng An có phải là một người hay không thì cần được tìm hiểu thêm.  

2.2. So sánh thân thế sự nghiệp Đỗ Khuyển (Đỗ Đại, Lê Khuyển) và Lê Quang Đại trong lịch sử nhà Lê Sơ (1428-1527):

Tài liệu tham khảo:

Bài viết Thân thế sự nghiệp Quản Khê hầu Lê Quang Đại – Thủy tổ, tiền hiền tộc Lê làng Năng An đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

HLVN – Sử sách ghi lại, vua Lê Lợi có 3 người vợ là Thần Phi (tên thật là Trịnh Thị Lữ, người làng Bái Đô, xã Xuân Bái, huyện Thọ Xuân, Thanh Hóa ngày nay); Huệ Phi (tên thật là Phạm Thị Nghiêu) và vợ thứ 3 là bà Trần Thị Ngọc Trần (sau này đổi họ thành Phạm Thị Ngọc Trần).

Tương truyền, một lần, Lê Lợi sang sông, trời đã nhập nhoạng tối, bỗng thấy thấp thoáng nương dâu, một thục nữ giai nhân, chân quê mà quý phái, sắc sảo, hiền thục, lời nói nhẹ nhàng, thanh thoát, đáng bậc phu nhân, hoàng hậu.

Lê Lợi hỏi ra, mới biết người con gái ấy họ Trần, húy là Ngọc Trần, người làng Quần Lai, huyện Lôi Dương (nay thuộc làng Quần Đội, xã Thọ Diên, huyện Thọ Xuân), ông liền hỏi cưới làm vợ.

Khi Lê Lợi xưng là Bình Định Vương, dựng cờ khởi nghĩa, bà lặn lội theo hầu, trải qua nhiều gian lao, nguy hiểm.

Năm Ất Tỵ (1425) Lê Thái Tổ vây đánh thành Nghệ An, đánh đến Triều Khẩu, thuộc huyện Hưng Nguyên ngày nay, lúc nghĩa quân chuẩn bị vượt sông, trời đang nắng bỗng nổi giông tố mù mịt, sông nổi sóng ba đào, quân lính, ngựa voi không tài nào qua sông được.

Người dân địa phương cho biết, muốn vượt qua sông an toàn phải thực hiện việc tế thần Phổ Hộ, theo tập tục cũ đó là hiến tế một người con gái thì thần sẽ phù hộ cho nghĩa quân vượt qua hiểm nguy, đánh thắng kẻ thù.

Đêm ấy, nhà vua không ngủ được, cứ trằn trọc mãi. Gần sáng, thì mơ thấy vị thần đến bảo: “Tướng quân cho tôi một người thiếp, tôi sẽ phù hộ tướng quân dẹp được giặc Ngô, làm nên nghiệp đế”.

Hôm sau, vua gọi các vợ đến kể lại giấc mộng, bà Phạm Thị Ngọc Trần đã tự nguyện xin làm vật tế thần. Lúc này, con trai là hoàng tử Nguyên Long mới được 3 tuổi. Sau khi giao con cho người hầu bế ẵm, nuôi nấng, Bình Định Vương đã lập đàn tế thần, dùng người vợ thứ 3 của mình là vật hiến tế.

Đó là vào ngày 24 tháng 3, trời đất đang mịt mù phong ba bão tố bỗng gió lặng, sóng yên, nghĩa quân cùng voi nhanh chóng vượt sông thẳng tiến đến vây thành Nghệ An, lần lượt giải phóng đất đai từ Nghệ An, Hà Tĩnh đến Tân Bình, Thuận Hóa. Sau đó, nghĩa quân tấn công ra Bắc, đánh đuổi nhà Minh ra khỏi bờ cõi vào cuối năm 1427, mở ra nền độc lập tự chủ dài lâu cho quốc gia Đại Việt.

Ngọc thể Vương phi sau khi nổi lên đã được quần thần ma chay, mai táng chu đáo.

Theo chân ông Hoàng Hùng, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Thọ Xuân – Yên Định, chúng tôi đến đền thờ của Hoàng Thái hậu Phạm Thị Ngọc Trần – vợ ba của vua Lê Lợi, ở xã Xuân Hòa, huyện Thọ Xuân, Thanh Hóa.

Cách ngôi đền nhỏ không xa là dòng sông Chu cuộn đỏ, đứng nơi bến thuyền, nhà nghiên cứu sử địa phương Hoàng Hùng chỉ tay về phía thượng nguồn bảo rằng, giữa lòng con sông này, có một khối hợp chất mà ông nghi nhiều khả năng, khối hợp chất đó chính là mộ của bà Phạm Thị Ngọc Trần.

Dòng sông sâu ngập con sào, nhưng chọc sào xuống vị trí đó, chỉ độ chưa đầy 1m là chạm luôn vật rắn có độ dài khoảng 4m, rộng chưa đến 2m.

Theo người dân làm nghề chài lưới trên sông Chu, dù nước sông cạn, “ngôi mộ” cũng không trồi lên mặt sông mà vẫn ở dưới nước. Tuy nhiên, đến cuối năm, nước sông Chu trong xanh, có thể nhìn rõ “ngôi mộ” sâu dưới mặt nước khoảng 1-2 gang tay.

“Không ai là không biết đến “ngôi mộ” khổng lồ nằm dưới đáy sông Chu, và khi đến đoạn sông này, đều phải chạy chậm thuyền rồi khấn. Nhiều thuyền bè qua lại lần đầu, không biết đến sự tồn tại của ngôi mộ, đã lao vào gãy chân vịt”, anh Nguyễn Văn Đức, người dân địa phương cho biết.

Theo ông Hoàng Hùng, xét về góc độ nghiên cứu sử, ông cho rằng đây là ngôi mộ thật, của một người phụ nữ có thật, là vợ vua Lê Lợi, nhưng, xét ở góc độ khảo cổ còn phải nghiên cứu. Ông mong muốn các nhà khảo cổ vào cuộc, khai quật để làm sáng tỏ câu chuyện này, vừa phát huy giá trị di tích, vừa bảo tồn được tốt hơn.

Không chỉ làm công tác sưu tầm, nghiên cứu, tổng hợp thông tin, bản thân ông Hùng cũng đã thử làm khảo cổ. Ông đã nhờ người lặn xuống đáy sông Chu, đục một miếng từ khối hợp chất nghi là ngôi mộ. Sau khi nghiền ra thành bột, đổ vào bát nước và thấy nổi váng của hợp chất lên. Ông Hùng cho rằng, nếu là đá tự nhiên thì không thể có thứ váng màu vàng nổi trên mặt bát nước được.

Nhà nghiên cứu Hoàng Hùng lục tìm những tập tài liệu cổ, những ghi chép bằng chữ Hán, những tài liệu ở Viện Viễn Đông Bác Cổ, rồi ông tổng hợp thông tin cho tôi, chắt lọc những chi tiết lịch sử đầy sức thuyết phục về nghi vấn vật thể lạ chính là ngôi mộ cổ của Hoàng thái hậu.

Vào năm Thuận Thiên, sau khi đánh đuổi hoàn toàn giặc Minh ra khỏi bờ cõi, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, lệnh cho quân lính đưa quan tài vợ ba từ Nghệ An về táng ở Thanh Hóa, khi đến xã Thịnh Mỹ (nay là xã Thọ Diên, huyện Thọ Xuân) thì trời tối, không kịp qua sông nên phải nghỉ lại.

Hôm sau, vị trí để quan tài bà Phạm Thị Ngọc Trần có mối đùn lên thành mộ nên để táng tại đó và dựng điện Hiến Nhân thờ phụng.

Đến năm Kỷ Tỵ, đời vua Lê Hiển Tông, niên hiệu Cảnh Hưng thứ 10 năm 1749 vào tháng 8, Thanh Hóa xảy ra một trận lụt lớn, nước sông Lương dâng cao, xoáy lở phần mộ Thái hậu Phạm Thị Ngọc Trần ở Thịnh Mỹ, quan tài nổi lên theo dòng nước đến Vụng Hương, thuộc làng Hưng Phấn, xã Thọ Hải, huyện Thọ Xuân, quan tài xoay ba vòng rồi trôi về làng Thượng Vôi và nằm lại tại đây.

Nhà nghiên cứu Hoàng Hùng cũng khẳng định đây là những chi tiết có thật, được ghi lại trong gia phả họ Nguyễn Mậu ở Thịnh Mỹ. Vì trong trận lũ ấy, mộ Nguyễn Nhữ Lãm và phu nhân cũng bị nước lũ làm lở đất, lộ phần quách.

Triều đình sai Tả sử quan Nguyễn Khâm Thận về hoàn táng linh cữu Phạm Thái hậu tại làng Thượng Vôi và lập đền thờ, gọi là Quốc Thái mẫu linh từ.

Đến năm Bảo Đại thứ 16 (1942), sông Chu đổi dòng, ngôi đền có nguy cơ bị lở xuống sông, nhân dân Thượng Vôi chuyển ngôi đền vào địa điểm ngày nay.

Nhà nghiên cứu Hoàng Hùng cũng cho biết, trong vòng 325 năm (1425-1749), mộ Hoàng Thái hậu Phạm Thị Ngọc Trần đã 3 lần hoàn táng, trong đó có 266 năm mộ phần nằm lại với nhân dân làng Thượng Vôi, xã Xuân Hòa.

“Tuy nhiên, cho đến nay, câu chuyện về ngôi mộ Hoàng Thái hậu ở đâu thì vẫn chưa ai xác nhận được. Trong khoảng 10 năm trở lại đây, chúng tôi nhiều lần về làng Thượng Vôi, được người cao niên kể lại, vào những năm 60 thế kỷ trước, ra sông tắm có thấy một khối hồ hình chữ nhật, nhiều người khẳng định đó là mộ Hoàng Thái hậu, đoạn sông ấy nay đã thành bãi ngô”, ông Hoàng Hùng nói.

Căn cứ vào thực tế những ngôi mộ cổ thời Lê phát lộ trên đất Thọ Xuân, nhà nghiên cứu Hoàng Hùng cho rằng, khối hình chữ nhật nhân dân phát hiện vào những năm 60 của thế kỷ trước, có thể là lớp quách bằng vữa hợp chất của mộ Hoàng Thái hậu Phạm Thị Ngọc Trần.

“Để khẳng định đây là ngôi mộ hợp chất, thì cần có sự vào cuộc của các nhà khoa học. Tuy nhiên, nếu đây là ngôi mộ hợp chất thì tôi tin chắc chắn đó là mộ của bà Phạm Thị Ngọc Trần. Bởi không chỉ sách vở ghi chép, mà truyền thuyết dân gian vẫn kể chi tiết về ngôi đền và mộ bà luôn ở cạnh nhau”, ông Hùng nói.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Lê Kiều Anh, Trưởng Phòng Văn hóa huyện Thọ Xuân cho biết: “Lời đồn về ngôi mộ Hoàng Thái hậu Phạm Thị Ngọc Trần đang nằm dưới đáy sông Chu đã có từ lâu, nhưng chỉ là truyện kể dân gian. Địa phương cũng rất mong muốn được khảo cổ để có thể xác định, tuy nhiên do vật thể nằm dưới sông nên cũng có nhiều khó khăn”.

Liệu khối hợp chất kỳ lạ ở dưới lòng sông Chu có phải ngôi mộ cổ, và có phải mộ của Hoàng Thái hậu Phạm Thị Ngọc Trần, vợ ba của vua Lê Lợi, có lẽ, còn cần phải có sự vào cuộc của các nhà khảo cổ, người có chuyên môn sâu về lĩnh vực này.

Nội dung, ảnh: NGUYỄN THÙY

Thiết kế: ĐỖ TIỆP

Bài viết đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

Toàn cảnh hội thảo.

Võ Hồng Hải – Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Ngọc Châu, PGS.TS Biện Minh Điền – Khoa Ngữ Văn (Đại học Vinh), Giám đốc Sở VH-TT&DL Bùi Xuân Thập, Quyền Giám đốc Sở Y tế Nguyễn Tuấn chủ trì hội thảo.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Ngọc Châu đã ôn lại cuộc đời, thân thế và những đóng góp to lớn của Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác đối với nền y học nước nhà. Đồng thời, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tổ chức hội thảo và mong muốn qua hội thảo sẽ có thêm nhiều ý kiến đánh giá toàn diện, sâu sắc của các nhà nghiên cứu, các học giả về cuộc đời và những giá trị về y học, văn hóa, văn học của Đại danh Y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Ngọc Châu phát biểu chào mừng các đại biểu tham dự hội thảo.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng khẳng định, các nội dung của hội thảo sẽ tạo cơ sở để Hà Tĩnh và các ngành chức năng tiếp tục bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị về y đức, văn hóa của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác đã để lại cho dân tộc.

UBND tỉnh Hà Tĩnh sẽ phối hợp với tỉnh Hưng Yên, Bộ VH-TT&DL, Bộ Y tế và tiếp tục tham vấn các nhà nghiên cứu, học giả để lập hồ sơ khoa học trình UNESCO vinh danh.

Lãnh đạo Bộ Y tế, Bộ VH-TT&DL và tỉnh Hà Tĩnh tham dự hội thảo.

Đề dẫn hội thảo, Giám đốc Sở VH-TT&DL Hà Tĩnh Bùi Xuân Thập khẳng định, mục đích của hội thảo nhằm công bố một số sưu tầm, khảo cứu, nghiên cứu mới về sự nghiệp và trước tác của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác; nhìn nhận, đánh giá trên những nét lớn về thành tựu đã có và bổ khuyết những vấn đề còn tồn tại trong tìm hiểu, nghiên cứu, tiếp nhận di sản của Lê Hữu Trác; thống nhất một số vấn đề về tiếp nhận và phát huy giá trị của di sản Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác trong bối cảnh mới.

Giám đốc Sở VH-TT&DL Hà Tĩnh Bùi Xuân Thập phát biểu đề dẫn.

Hội thảo cũng là tiền đề để lập hồ sơ khoa học, đề nghị UNESCO vinh danh Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác vào năm 2024. Mong rằng, qua hội thảo, chúng ta sẽ có được tiếng nói chung, với những đề xuất có giá trị, ý nghĩa khoa học và thực tiễn về tiếp nhận, phát huy giá trị của di sản Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.

Các học giả, nhà nghiên cứu tham dự và đóng góp nhiều ý kiến cho hội thảo.

Tại hội thảo, các nhà nghiên cứu đã trình bày các tham luận hướng tới việc làm rõ và thống nhất một số vấn đề về tiểu sử, con người, cuộc đời và con đường hành đạo của danh y Lê Hữu Trác; trao đổi các hướng tiếp cận hữu hiệu và những khảo sát, nghiên cứu mới về Lê Hữu Trác trên 3 lĩnh vực: y học, văn học, văn hóa.

Ông Lê Hữu Khánh – đại diện dòng họ Lê Hữu trình bày nội dung về thân thế và sự nghiệp của Hải Thượng Lãn Ông từ góc nhìn văn hóa.

Các tham luận cũng nhằm xác định yêu cầu và khả năng tiếp thu, phát huy những giá trị của di sản Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác trong bối cảnh hiện nay, trước yêu cầu hội nhập quốc tế và phát triển bền vững; đề xuất về công tác tu bổ hoặc xây dựng mới các công trình mang tên Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác; lịch trình nghiên cứu tiếp nhận tác giả – tác phẩm Lê Hữu Trác…

PGS.TS Nguyễn Thế Thịnh – Cục trưởng Cục Quản lý y dược cổ truyền trình bày tham luận nội dung Hải Thượng Lãn Ông – tấm gương sáng về y đức, y đạo, y thuật của y học cổ truyền Việt Nam.

Bên cạnh đó, một số tham luận cũng đặt ra vấn đề, từ cuộc đời, tấm gương Đại danh y Lê Hữu Trác suy ngẫm về việc nâng cao y đức cho đội ngũ thầy thuốc ngành y tế Hà Tĩnh trong tình hình mới; về sự kế thừa, phát huy những di sản quý báu của Hải Thượng Lãn Ông trong y học cổ truyền….

Tiến sỹ Võ Hồng Hải – Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy trình bày tham luận về việc nghiên cứu, giới thiệu Danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác ở Pháp và một số quốc gia châu Âu của thạc sỹ Nguyễn Thị Sông Hương.

Tổng kết hội thảo, PGS.TS Biện Minh Điền – Khoa Ngữ văn (Đại học Vinh) nhấn mạnh, qua các tham luận của các nhà nghiên cứu, học giả cho thấy những điểm mới và thành công của hội thảo trong việc bổ sung một số tư liệu khảo cứu, nghiên cứu mới về con người, dòng họ, cuộc đời, sự nghiệp và trước tác của Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.

PGS.TS Biện Minh Điền tổng kết hội thảo.

Các nhà nghiên cứu đã đưa ra được những khái quát, đánh giá trên những nét lớn về thành tựu đã có và bổ khuyết những vấn đề còn tồn tại trong tìm hiểu, nghiên cứu, tiếp nhận di sản của Lê Hữu Trác. Hội thảo đã đưa ra được một số hướng tiếp cận cách nhìn mới, khoa học, hữu hiệu về Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Nhiều tham luận đã gặp gỡ nhau trong đề xuất các hướng tiếp cận, đặc biệt là phát huy giá trị của di sản Hải Thượng Lãn Ông.

PGS.TS Biện Minh Điền cũng khẳng định, kết quả thành công của hội thảo khoa học là tiền đề và là bước chuẩn bị có vai trò đặc biệt quan trọng cho việc tổ chức một hội thảo quy mô hơn và lập hồ sơ khoa học để đề nghị UNESCO vinh danh và tham gia kỷ niệm 300 năm ngày sinh Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.

Theo Báo Hatinh.vn

Bài viết Hội thảo khoa học về tiếp nhận và phát huy giá trị di sản Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

Trao thưởng khuyến học tại TP Bắc Ninh

Đến nay ở 100% dòng họ Lê trong tỉnh đều có Ban khuyến học, lo việc khuyến học khuyến tài cho dòng họ. Hội đồng họ Lê tỉnh cử một ông Phó chủ tịch hội đồng làm Chủ tịch Hội khuyến học;  nhà giáo ưu tú Lê Thu Hà –  ủy viên hội đồng họ Lê tỉnh là Phó chủ tịch Hội đồng khuyến học và một số ủy viên hội đồng họ Lê tỉnh làm ủy viên. Hội đồng khuyến học có trách nhiệm tham mưu cho Hội đồng họ Lê tỉnh về công tác khuyến học khuyến tài, để Hội đồng chỉ đạo các chi họ trong tỉnh đưa hoạt động khuyến học khuyến tài vào nề nếp, với những hiệu quả thiết thực .

 100% chi họ Lê Bắc Ninh đều có quỹ khuyến học, tổng số quỹ ổn  định 1 tỷ đồng / năm,  bằng sự đóng góp của các thành viên trong họ và ủng hộ của những con em thành đạt. Điển hình như: Họ Lê Duy ở Tam Giang – Yên Phong có quỹ 150 triệu đồng/ năm, Lê Nho ở Hoài Thượng – Thuận Thành, Lê Văn ở Phù Khê – Từ Sơn, Lê Công ở Bình Dương – Gia Bình ,  Lê Văn  ở Xuân Lai – Gia Bình cũng là những dòng họ có số quỹ lớn, từ 50 – 60 triệu đồng/ năm.  Ngày Hội khuyến học hàng năm là ngày 2/9 – Quốc khánh, các cháu có thành tích tập trung về Nhà thờ họ báo công Cụ tổ và nhận thưởng. Năm 2021 này, do dịch bệnh Covid- 19 nên Ban khuyến học các dòng họ thay mặt cho họ làm lễ báo công và mang phần thưởng cho các cháu trao tận nhà.

Năm 2021, toàn Hội đồng có 1.196 cháu được khen thưởng, trong đó có 39 cháu đỗ đại học, 20 cháu đạt giải học sinh giỏi cấp huyện, 15 cháu đạt giải cấp tỉnh. Đặc biệt có 3 cháu đạt giải quốc gia là: Lê Thị Minh Anh ở dòng họ Lê Duy – Tam Giang – Yên Phong đạt giải nhất Tiếng Anh; Lê Danh Vinh ở dòng họ Lê Lục Chi – Tam Giang – Yên Phong giải ba môn Toán; Lê Thùy Trang ở dòng họ Lê Thế Tướng – Phù Lưu – Đông Ngàn –  Từ Sơn giải nhất môn Vật lý.

 Nhờ có quỹ khuyến học khen thưởng cho các cháu có thành tích, hàng năm nhiều chi họ Lê trong tỉnh còn định 2 – 3 năm tổ chức cho các cháu có thành tích du lịch về nguồn thăm các di tích lịch sử cách mạng, về Bác Hồ; về nguồn với Đức vua Lê Lợi, Lê Hoàn. Qua công tác khuyến học khuyến tài nên dòng họ có nhiều tấm gương cả cha – con đều là Tiến sỹ như dòng họ Lê Lục Chi ở Tam Giang –  Yên Phong,  Lê Nho ở Hoài Thượng – Thuận Thành, Lê Văn ở Xuân Lai – Gia Bình. Nhờ làm tốt khuyến học, khuyến tài và giáo dục truyền thống, gia đình cụ Lê Hưng ở Lương Tài 3 đời đều làm công an cách mạng, 3 đời Đảng viên; cụ Lê Lứu ở Lương Tài 3 đời Đảng viên;  cụ Lê Văn Dậu,  Lê Thị Huân ở Gia Bình 3 đời Đảng viên.

 Có thể nói: Đề án khuyến học dòng họ của Hội khuyến học tỉnh Bắc Ninh, nghị quyết khuyến học của Hội đồng khuyến học họ Lê Việt Nam thực sự đã đi vào cuộc sống ./.

                                                                                                                                                                                                                                        LÊ BA

                                                                                                                                                                                                                   Chủ tịch Hội đồng họ Lê Bắc Ninh

Bài viết Họ Lê Bắc Ninh thực hiện tốt khuyến học khuyến tài   đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

HLVN- Sáng 7/10 /2021 ( 4/9/ Tân Sửu),trong tiết trời ấm áp và mưa thu mát mẻ, Hội đồng họ Lê thành phố Hải Phòng đã làm Lễ khai quang Long Thần 4 ông Rồng tại Đền thờ Đức vua Lê Thái Tổ.

Một số hình ảnh trong buổi lễ.

Tin và ảnh : Tiên Sinh Lê

Bài viết Hải Phòng làm Lễ khai quang an vị Long Thần  đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

Hơn 500 trăm năm nay từ khi quốc vương Tư Tề (con trai trưởng của Cao thái tổ Hoàng đế Lê Lợi và Thần phi Trịnh Thị Ngọc Lữ) bị thất sủng truất ngôi, phải đổi họ ẩn tích, nương nhờ họ Nguyễn tại vùng Xốm , Phú Lương, Thanh Oai, Hà Nội. Tuy rằng hàng trăm năm nay đã có chúc thư của triều đại Hậu Lê, sao bản Hậu Nguyễn, Bảo Đại thứ III, năm 1929, nhưng cũng không biết các hậu duệ ẩn tích tại đâu và Chúc thư chỉ nằm trong lưu trữ tại triều đình Huế . Qua các nghiên cứu miệt mài từ năm 2006 tới 2016 – 2020 của dòng tộc họ Lê, họ Nguyễn, họ Trần cùng nhiều tư liệu như: “Hoàng Lê Ngọc Phả, niên hiệu Cảnh Hưng 1780; Chúc thư Hậu Lê, bản sao Hậu Nguyễn 1929 . Cải họ Nguyễn Hữu thành Lê Hữu, của thủy tổ Tư Tề, Quốc Vương Điện Hạ Hữu Tướng Quốc Lê Hữu Lang”.  Nghiên cứu xác thực “ Trong bộ Ngọc phả họ Nguyễn Tộc, phần: Bách Việt Ngọc Phổ Truyền Thư Đệ Nhất Tập”;  “Quốc Vương Lê Từ truyện ký”, cùng các văn bia, lăng mộ, đền điện, nhà thờ, gia phả, họ Nguyễn, chứng tích tại các vùng Xốm, Phú Lương, Phú

Lãm, huyện Thanh Oai, Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức Hà Nội nay đã rõ họ Nguyễn Hữu thôn 5 thôn 6, xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, TP Hà Nội, có gốc từ họ Lê Hữu.

Do đang trong thời điểm phòng, chống dịch Covid-19 nên buổi lễ đón nhận quyết định không hội tụ đông đảo bà con dòng họ nhưng vẫn được tổ chức trang nghiêm, long trọng.

Phát biểu tại buổi lễ, cụ Nguyễn Hữu Cung (Lê Hữu Cung) 81 tuổi có 57 năm tuổi Đảng, là thương binh tham gia quân đội năm 1963 rất xúc động “ …tôi muốn khóc vì từ xưa các cụ truyền ngôn họ mình gốc họ Lê Hữu, nhưng chẳng có chứng cứ nào cả. (văn bia đá có ghi, họ Nguyễn Hữu ta gốc họ Lê Hữu, nhưng bia lại ở nhà thứ). Những năm gần đây nhờ kinh tế phát triển, các dòng tộc quan tâm tới cội nguồn, tổ tiên. Dòng họ Nguyễn Hữu có cụ Túc  từ những năm 2000 (cụ Túc nay đã về với tổ tiên) miệt mài đi khắp các tỉnh thành tìm hiểu nghiên cứu, cùng cụ Lê Văn Ánh, nguyên Chủ tịch hội đồng họ Lê Việt Nam, cụ cố Lê Xuân Đồng nguyên ủy viên hội đồng Unesco, nghiên cứu văn hoá các dòng họ Việt Nam nhưng cũng chưa làm rõ được.

Mãi tới năm 2006-2010 mới sáng tỏ dần dần. Và từ năm 2015-2016 mới tìm thấy trong lưu trữ “Chúc thư Hậu Lê, Sao bản hậu Nguyễn” rồi Hội đồng họ Lê các cấp, các nhà nghiên cứu họ Lê, họ Nguyễn, họ Trần đã giúp làm sáng tỏ”. Công nhận của Hội đồng họ Lê TP Hà Nội hôm nay là minh chứng ban đầu  giúp cho con cháu hôm nay và mai sau có cơ sở để làm thủ tục chuyển từ họ Nguyễn Hữu sang họ Lê Hữu với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi có nhu cầu.
Tin, ảnh: Lê Đình Bình

Bài viết Trao quyết định công nhận dòng họ Lê Hữu tại Phù Lưu Tế, Mỹ Đức, Hà Nội đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.

Thần phi Trịnh Thị Ngọc Lữ là vợ đầu của vua Lê Thái Tổ, thân mẫu Quốc Vương Lê Tư Tề, con trai đầu của vua Lê Thái Tổ. Bà là người giúp Lê Lợi tập hợp nhân tài, mua xắm vũ khí quân lương cho nghĩa quân Lam Sơn trước ngày tuyên bố khởi nghĩa. Theo nhà sử học Lê Xuân Kỳ, nguyên Chủ tịch Hội Sử học tỉnh Thanh Hóa, người có nhiều công trình nghiên cứu về Triều Hậu Lê cho biết: Theo truyền thuyết dân gian, sau khi Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa được 4 tháng, Thần phi Trịnh Thị Ngọc Lữ bị sa vào tay giặc và tử tiết trên dòng sông Lương Giang ngày 9 tháng 5 năm Mậu Tuất (1418). Trong khi chính sử không nói gì về ngày mất của bà, Thường trực HĐHL Thanh Hóa quyết định lấy ngày 9/5/ năm Mậu Tuất là ngày húy kỵ của bà theo truyền thuyết dân gian

.                  

Ngày 9 tháng 5 năm Tân Sửu (2021) này, lần đầu tiên HĐHL Thanh Hóa làm lễ giỗ bà và từ nay về sau sẽ làm thường niên vào ngày 9 tháng 5 âm lịch, năm chẵn sẽ làm lễ trọng, các năm khác làm thường niên.

Lễ giỗ Thần phi Trịnh Thị Ngọc Lữ năm nay, mặc dù trong điều kiện chống dịch covid 19 nhưng vẫn đuọc tổ chức trang nghiêm thành kính. Tới dự lễ giỗ có: Anh hùng Lao động Lê Văn Tam, Chủ tịch HĐHL Việt Nam làm chủ lễ, ông Lê Xuân Giang, Phó Chủ tịch HĐHL Thanh Hóa, ông Lê Ngọc Hạnh, Chủ nhiệm CLB Doanh nhân họ Lê Thanh Hóa, đại diện HĐHL các huyện Thọ xuân, Thiệu Hóa, đại diện lãnh đạo Công ty Mía đường Lam Sơn tham gia lễ giỗ. Lễ giỗ được tiến hành trang trọng, thành công tốt đẹp. Dưới đây là một số hình ảnh của lễ giỗ.

Tin, anh HỒNG SỬ

Bài viết Lễ giỗ Thần phi Trịnh Thị Ngọc Lữ, thân mẫu Quốc Vương Lê Tư Tề đã xuất hiện đầu tiên vào ngày TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA HỘI ĐỒNG HỌ LÊ VIỆT NAM.