Vừa qua, Hội đồng họ Lê tỉnh Quảng Trị đã tổ chức hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm và triển khai việc họ 6 tháng cuối năm 2020. Năm 2020 Hội đồng họ Lê (HĐHL) tỉnh Quảng Trị tập trung chỉ đạo tổ chức thực hiện các nội dung chỉ đạo của HĐHL Việt Nam và những nội dung phương hướng hoạt động của HĐHL tỉnh và đã đạt được một số kết quả như sau:
Tập trung hướng dẫn, chỉ đạo các huyện, thị xã, thành phố kiện toàn tổ chức, kết nối dòng họ và tổ chức đại hội ở các huyện, thị xã còn lại chưa đại hội trong năm 2019. Với sự quyết tâm cao từ tỉnh đến các huyện, thị xã, công tác khảo sát số hộ ở cơ sở, gặp mặt các trưởng họ, chuẩn bị nhân sự, nguồn lực phục vụ đại hội được các đơn vị chuẩn bị ráo riết. Hoạt động tuyên truyền tôn chỉ, mục đích và các hoạt động của HĐHL từ Trung ương đến tỉnh được thực hiện thông qua cung cấp băng hình video họ Lê Việt Nam và họ Lê Quảng Trị, lịch treo tường xuân Canh Tý – 2020 do HĐHL Việt Nam phát hành,… đã khẳng định được ý nghĩa to lớn của sự “đoàn kết, phát triển, kết nối dòng họ, làm rạng danh họ Lê Việt Nam” và sự cần thiết phải thành lập HĐHL ở các cấp, nhất là cấp huyện và cơ sở.
Phát huy kết quả Đại hội thành lập HĐHL cuối năm 2019 ở hai đơn vị huyện Triệu Phong và thị xã Quảng Trị đã tổ chức thành công đại hội. Huyện Hướng hóa cơ bản đã chuẩn bị xong nhân sự và nội dung đại hội, huyện Hải lăng đã kiện toàn HĐHL huyện. Như vậy, nhiệm vụ phát triển HĐHL cấp huyện, thị xã đề ra trong năm 2019 đã hoàn thành. Đại hội ở huyện Triệu Phong và thị xã Quảng Trị đã được tổ chức với quy mô và hình thức trang trọng, tập hợp được con em dân họ trên các lĩnh vực, các chi họ và sự tham dự của chính quyền, mặt trận ở địa phương.
Thị xã Quảng Trị – một địa linh vang mãi khúc tráng ca Thành Cổ năm 1972 với 81 ngày đêm trong mùa hè máu lửa bám trụ của các Sư đoàn quân giải phóng. Trong khói bom điêu tàn năm xưa, nhiều người con của trăm họ, ở mọi miền quê trong đó có họ Lê không trở về, ở lại mãi mãi nơi Thành Cổ linh thiêng. Cõi thiêng Thành Cổ đã tiếp sức cho HĐHL Lâm thời thị xã Quảng Trị nỗ lực thực hiện thành công sự kiện tổ chức Đại hội thành lập HĐHL. Đại hội đại biểu họ Lê thị xã Quảng Trị diễn ra rất thuận lợi và trang trọng. Bài học thành công trước hết là sự nhiệt tình tâm huyết, có trách nhiệm của ông Lê Phước Thức, ủy viên HĐHL tỉnh đã cùng với các thành viên HĐHL lâm thời thị xã Quảng Trị tích cực kết nối tạo sự đồng thuận, gặp mặt các trưởng họ, đến khâu chuẩn bị chu đáo để tổ chức thành công đại hội đại biểu HĐHL thị xã Quảng Trị lần thứ nhất nhiệm kỳ 2019 – 2024.
Nổi bật nhất là Đại hội của HĐHL huyện Triệu Phong. HĐHL huyện được thành lập do đồng chí Bí thư Huyện ủy làm Chủ tịch, 2 đ/c Phó Ban Dân vận huyện ủy làm Phó Chủ tịch. HĐHL huyện đã tập hợp được lực lượng con em họ Lê làm lãnh đạo ở các ban, ngành cấp huyện và chính quyền, mặt trận cấp cơ sở tham gia thành viên. HĐHL huyện Triệu Phong đã tạo được điểm mới, điểm nhấn trong việc huy động được sự tham gia của đội ngũ lãnh đạo, công chức từ huyện đến cơ sở. Huyện Triệu Phong là đơn vị có số hộ gia đình mang họ Lê lớn nhất tỉnh với 4.983 hộ, 104 họ tộc, và tất cả họ tộc ở cơ sở đều có nhà thờ họ. Nhiều cơ sở có phong trào hoạt động dòng họ tích cực trong phong trào của HĐHL tỉnh những năm qua. Phong trào khuyến học, xây dựng dòng họ không có người vi phạm pháp luật ở các chi họ, xã Triệu Đông, Triệu Long, Triệu Tài, Triệu Thuận, Triệu Phước,… luôn được duy trì và phát huy tốt, được mặt trận và Hội Khuyến học các cấp ghi nhận, được chính quyền đánh giá cao.
Huyện miền núi Hướng Hóa là đơn vị rất đặc thù, 100% hộ gia đình họ Lê trên địa bàn huyện đều từ đồng bằng di dân lên vùng kinh tế mới sau giải phóng và thời kỳ tái lập tỉnh. Các hoạt động dòng họ đều gắn với dòng tộc, nhà thờ họ ở các xã đồng bằng nên Hướng Hóa là điểm khó trong tổ chức hoạt động của Ban liên lạc Hội đồng Lâm thời Họ Lê huyện trong những năm qua. Tuy vậy, với chủ trương ở đâu có hộ gia đình họ Lê sinh sống đều phải được kết nối trong tổ chức dòng họ gắn với địa bàn dân cư nên doanh nhân Lê Hoài Phương, ủy viên HĐHL tỉnh đã kết nối với các trưởng họ, thành lập Ban liên lạc HĐHL huyện. Từ sự nhiệt tình, tâm huyết với hoạt động dòng họ, được sự hướng dẫn của Thường trực HĐHL tỉnh, Hội đồng Lâm thời Họ Lê huyện đã tích cực kết nối, tổ chức các hội nghị Trưởng họ, các bậc cao niên, lão thành của các chi họ để tập hợp bà con họ Lê trên địa bàn vào tổ chức dòng họ. Việc chuẩn bị cho đại hội thành lập HĐHL huyện đã hoàn tất, dự kiến tổ chức trong mùa Xuân Canh Tý-2020, nhưng do đại dịch Covid-19, thực hiện nghiêm quy định giãn cách, chuyển sang Tháng 10-2020.
Riêng huyện Hải Lăng là đơn vị gặp nhiều khó khăn trong công tác nhân sự những năm qua. Năm 2019, ông Lê Phước Chính – Hiệu trưởng THPT, Ủy viên HĐHL tỉnh đã tích cực hoạt động thành lập HĐHL lâm thời huyện và triển khai các hoat động do HĐHL tỉnh đề ra. Hiện đang tích cực chuẩn bị để đại hội trong năm 2020.
Trong năm, HĐHL các huyện thị đã tích cực hoạt động, triển khai các nhiệm vụ việc họ, tham dự đại hội ở thị xã Quảng trị và huyện Triệu Phong đông đủ, tạo sự gắn kết dòng họ trong toàn tỉnh. Hoạt động của HĐHL các cấp trong tỉnh đã thực hiện được quy chế đề ra, tạo được niềm tin trong các dòng họ Lê và có sức lan tỏa đến các dòng họ khác.
Bên cạnh đó, HĐHL tỉnh và các huyện, thị xã, thành phố đã duy trì việc tổ chức lễ dâng hương các nhà thờ Họ nhân dịp Tết Nguyên đán vào ngày 24 tháng chạp; phối hợp Ban Quản lý di tích Văn hóa-Lịch sử địa phương tiến hành lễ giỗ Bà chúa Vương phi họ Lê tại xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Linh vào ngày 27/3 hàng năm. Phối hợp với Trung tâm Giáo dục Lịch sử và Tâm lý Việt Nam tiến hành dâng hương tưởng niệm Cố Tổng Bí thư Lê Duẩn tại Nhà thờ tưởng niệm Bác ở làng Hậu Kiên, xã Triệu Thành. Các hoạt động tri ân các bậc tiền nhân, tiên tổ họ Lê, trùng tu sử chữa, nâng cấp các nhà thờ họ Lê ở các chi họ được tổ chức ở nhiều địa phương. HĐHL tỉnh đã tham dự khánh thành nhà thờ họ Lê xã Vĩnh Tú, ở huyện Vĩnh Linh, nhà thờ họ Lê Quý, ở thị xã Quảng Trị,…
Thời gian qua, công tác khuyến học, khuyến tài và tuyên truyền, giáo dục truyền thống được xác định là nhiệm vụ trụ cột thứ 3 của việc họ. Đây là một việc làm hết sức cần thiết và lâu dài, nhằm “phát triển và làm rạng danh Lê tộc Việt Nam”. Hàng năm các chi họ đã tổ chức phát thưởng khuyến học tại từ đường vào ngày Mồng 3 Tết Cổ truyền. Trong cuộc họp đầu năm HĐHL tỉnh đã tổ chức trao bằng vinh danh và khen thưởng 4 cháu họ Lê đạt giải cao trong kì thi học sinh giỏi quốc gia và huy chương vàng Ảo thuật Việt Nam, quốc tế trong năm 2019.
HĐHL các huyện, thị xã, thành phố và cơ sở đều có Ban khuyến học, khuyến tài. Năm 2019 họ Lê làng Đại Áng, phường Đông Lương, TP. Đông Hà được Hội Khuyến học tỉnh tặng Bằng khen. Nhiều dòng họ có quỹ khuyến học từ 50 – 100 triệu đồng. Các dòng họ đều tổ chức lễ phát thưởng và vinh danh con cháu vượt khó học giỏi, khoa cử đỗ đạt Thạc sỹ, Tiến sỹ, Thủ khoa đại học vào đầu năm mới tổ chức trang trọng tại Từ đường kính cáo Tổ tiên.
HĐHL tỉnh đã sao in băng đĩa tuyên truyền lịch sử dòng họ và hoạt động của họ Lê Việt Nam cho các huyện, thị xã, thành phố để tuyên truyền trong dịp Đại hội và các hoạt động lớn của các dòng họ.
Các hoạt động tại lễ giỗ Bà chúa Vương phi họ Lê, đại hội họ Lê các huyện, thị xã, thành phố đều được đưa tin tuyên truyền trên Đài PTTH tỉnh.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, rà soát những nhiềm vụ đã đề ra trong năm 2019, hoạt động của các cấp HĐHL trong tỉnh vẫn còn một số tồn tại, hạn chê như: Ở cấp tỉnh chưa xúc tiến để thành lập được Câu lạc bộ doanh nhân họ Lê cấp tỉnh và xuất bản thông tin việc họ số 3 theo như kế hoạch đã đề ra. Kinh phí hoạt động còn hạn hẹp.
Ở cấp huyện, thị xã, thành phố, thiếu báo cáo thống kê kết quả làm khuyến học dòng họ hàng năm, mặc dù thực tế hầu hết các chi họ đã đóng góp trong dịp tảo mộ, chạp mộ hàng năm và tiến hành thưởng khuyến học vào dịp Tết cổ truyền. Vẫn còn một số huyện, thị xã, thành phố còn hạn chế trong việc xây dựng quỹ họ và quỹ khuyến học.
Phát huy kết quả đã đạt được, 6 tháng cuối năm Thường trực HĐHL tỉnh xác định tập trung làm tốt ba việc:
Tổ chức Đại hội thành lập HĐHL, phát triển, củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của HĐHL. Tổ chức thành công Đại hội đại biểu thành lập HĐHL huyện Hướng Hóa vào tháng 10 – 2020 (Dự kiến 10 tháng 10 năm 2020). Củng cố Ban liên lạc HĐHL Lâm thời huyện Hải Lăng, tiến tới Đại hội đại biểu thành lập HĐHL huyện. Thường trực HĐHL tỉnh cần thiết kiện toàn, bổ sung nhân sự đáp ứng yêu cầu công việc.
Đẩy mạnh việc tri ân tiên tổ, tuyên truyền hoạt động dòng họ. Biên tập tài liệu hướng dẫn nghi thức cúng tế Tổ tiên; tiến hành tập huấn. HĐHL tỉnh xây dựng và phát hành thông tin việc họ số 3. Trọng tâm công tác khuyến học- khuyến tài họ Lê. Các HĐHL huyện gửi tin, bài viết và ảnh hoạt động đến Ban biên tập (Email và bản đánh máy). Tổ chức các hoạt động tri ân tiên tổ và giúp đỡ gia đình họ Lê gặp hoàn cảnh khó khăn.
Tổ chức Hội nghị khuyến học, khuyến tài. HĐHL các cấp (từ các chi họ đến huyện) báo cáo thống kê kết quả hoạt động và đề nghị tập thể, cá nhân tiêu biểu khen thưởng. HĐHL tỉnh tổ chức Hội nghị Khuyến học họ Lê, vinh danh con em họ Lê đạt giải cao trong các kì thi quốc gia, quốc tế, thủ khoa đại học và Thạc sĩ, Tiến sĩ.
Duy trì Ban liên lạc Câu lạc bộ doanh nhân
Tích cực phát triển quỹ họ các cấp theo Quy ước xây dựng quỹ Họ. Thực tế, các họ tộc hàng năm đã tiến hành bàn bạc thống nhất về mức thu đóng góp các khoản: Cúng giỗ, chạp mộ, tôn tạo lăng mộ tổ tiên; tiền góp thắp hương tại Nhà thờ họ trong một năm vào ngày rằm và mồng 1; tiền khuyến học – khuyến tài dòng họ,… Với mức thu hợp lý và thiết thực nên đã được bà con dân họ đồng tình.
Để chung tay, góp sức cùng lo việc họ, đề nghị HĐHL các cấp quan tâm chỉ đạo thực hiện xây dựng quỹ Họ các cấp có hiệu quả./.
LÊ PHƯỚC LONG